> Linux Reviews > man >

bash

GNU Bourne-Again SHell

bash.1.man

1. bash.1.man

Manpage of BASH

BASH

Section: User Commands (1)
Updated: 13 listopada 2001
Index Return to Main Contents

NAZWA

bash - GNU Bourne-Again SHell

SK�ADNIA

bash [opcje] [plik]

COPYRIGHT

OPIS

Bash jest zgodnym z sh interpreterem j�zyka polece�, wykonuj�cym polecenia ze standardowego wej�cia b�d� z pliku. W��czono do� r�wnie� przydatne cechy zaczerpni�te z pow�oki Korna i pow�oki C (ksh i csh).

Bash w zamierzeniu jest implementacj� zgodn� z POSIX-ow� specyfikacj� pow�ok i narz�dzi -- IEEE POSIX Shell and Tools specification (IEEE Working Group 1003.2).

OPCJE

Opr�cz jednoznakowych opcji pow�oki udokumentowanych w opisie wbudowanego polecenia set, bash przy wywo�aniu interpretuje poni�sze opcje:

-c �a�cuch: Je�li wyst�puje opcja -c, to polecenia odczytywane s� z �a�cucha. Je�eli po �a�cuchu istniej� argumenty, to s� one przypisywane do argument�w pozycyjnych, poczynaj�c od $0.
-r: Je�eli wyst�puje opcja -r, to pow�oka staje si� pow�ok� okrojon� (restricted). Zobacz poni�ej POW�OKAOKROJONA.
-i: Je�eli wyst�puje opcja -i, to pow�oka jest interaktywna.
-s: Je�li wyst�puje opcja -s lub po przetworzeniu opcji nie pozostaj� �adne argumenty, to polecenia odczytywane s� ze standardowego wej�cia. Opcja ta umo�liwia na ustawienie parametr�w pozycyjnych podczas wywo�ania pow�oki interaktywnej.
-D: Na standardowym wyj�ciu wypisywana jest lista wszystkich podw�jnie cytowanych �a�cuch�w poprzedzonych znakiem $. S� to �a�cuchy b�d�ce przedmiotem t�umaczenia j�zyka, gdy bie��cym ustawieniem regionalnym (locale) nie jest C ani POSIX. Implikuje to opcj� -n; nie zostan� wykonane �adne polecenia.
[-+]O [opcja_shopt]: opcja_shopt jest jedn� z ocpji pow�oki akceptowanych przez polecenie wbudowane shopt (zobacz WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI poni�ej). Je�li wyst�puje opcja_shopt, to -O nadaje warto�� tej opcji, za� +O uniewa�nia j�. Je�eli nie podano opcji_shopt, to na standardowym wyj�ciu wypisywane s� nazwy i warto�ci opcji pow�oki akceptowanych przez shopt. Je�li opcj� wywo�ania jest +O, tworzone wyj�cie jest formatowane w taki spos�b, by mo�na by�o wykorzysta� je jako wej�cie.
--: Zapis -- sygnalizuje koniec opcji i wy��cza dalsze ich przetwarzanie. Argumenty wyst�puj�ce po -- traktowane s� jako nazwy plik�w i argumenty. Argument - jest r�wnowa�nikiem --.

Bash interpretuje tak�e wiele opcji wieloznakowych. Je�li maj� zosta� rozpoznane, opcje te musz� pojawi� si� w wierszu polece� przed opcjami jednoznakowymi,

--dump-po-strings: R�wnowa�ne -D, ale wyj�cie jest w formacie pliku GNU gettext po (portable object).
--dump-strings: R�wnowa�nik -D.
--help: Wy�wietla na standardowym wyj�ciu komunikat o u�ytkowaniu i pomy�lnie ko�czy prac�.
: --init-file plik
--rcfile plik: Wykonuje polecenia z podanego pliku zamiast ze standardowego osobistego pliku inicjuj�cego ~/.bashrc, je�li pow�oka jest interaktywna. Zobacz WYWO�ANIE poni�ej.
--login: Sprawia, �e bash dzia�a tak, jakby zosta� wywo�any jako pow�oka zg�oszeniowa (login shell). Zobacz WYWO�ANIE poni�ej.
--noediting: Nie u�ywa biblioteki GNU readline do odczytu wierszy polece� w trybie interaktywnym.
--noprofile: Nie odczytuje ani og�lnosystemowego pliku startowego /etc/profile ani �adnego z osobistych plik�w inicjuj�cych ~/.bash_profile, ~/.bash_login czy ~/.profile. Domy�lnie, bash czyta te pliki gdy jest wywo�any jako pow�oka zg�oszeniowa (zobacz WYWO�ANIE poni�ej).
--norc: Nie odczytuje i nie wykonuje osobistego pliku inicjuj�cego ~/.bashrc je�li pow�oka jest interaktywna. Opcja ta jest domy�lnie w��czona, je�eli pow�ok� wywo�ano jako sh.
--posix: Zmienia zachowanie bash tam, gdzie operacja domy�lna r�ni si� od standardu POSIX 1003.2 tak, by dostosowa� si� do niego (tryb posix).
--restricted: Pow�oka staje si� okrojona (zobacz POW�OKA OKROJONA poni�ej).

--verbose: R�wnowa�nik opcji -v.
--version: Pokazuje na standardowym wyj�ciu informacj� o wersji tego egzemplarza bash i pomy�lnie ko�czy prac�.

ARGUMENTY

Je�li po przetworzeniu opcji pozostaj� jakie� argumenty, a nie podano ani opcji -c ani -s, to zak�ada si�, �e pierwszy argument jest nazw� pliku zawieraj�cego polecenia pow�oki. Je�eli bash zosta� wywo�any w taki spos�b, to $0 przypisywana jest nazwa pliku z poleceniami, a parametrom pozycyjnym pozosta�e argumenty. Bash odczytuje i wykonuje polecenia z tego pliku, a nast�pnie ko�czy prac�. Kod zako�czenia basha jest w�wczas kodem zako�czenia ostatniego wykonanego polecenia skryptu. Je�li nie wykonano �adnego polecenia, to kod zako�czenia wynosi 0.

WYWO�ANIE

Pow�oka zg�oszeniowa (login shell) to taka, w kt�rej pierwszym znakiem zerowego argumentu jest -, lub taka, kt�r� uruchomiono z opcj� --login.

Pow�oka interaktywna to taka, kt�r� uruchomiono bez argument�w innych ni� opcje i bez opcji -c; zar�wno jej standardowe wej�cie jak i wyj�cie powi�zane jest z terminalami (tak jak okre�li�a to funkcja isatty(3)), albo taka, kt�r� uruchomiono z opcj� -i. Je�li bash jest interaktywny, to ustawiane jest PS1 za� $- zawiera i; pozwala to skryptowi pow�oki lub plikowi startowemu na sprawdzanie tego stanu.

Poni�sze akapity opisuj�, jak bash wykonuje swoje pliki startowe. Je�li kt�ry� z tych plik�w istnieje, ale nie mo�e by� odczytany, to bash zg�asza b��d. Tyldy (~) w nazwach plik�w interpretowane s� wed�ug regu� opisanych poni�ej w cz�ci Interpretacja tyld sekcji INTERPRETACJA.

Gdy bash wywo�ywany jest jako pow�oka zg�oszeniowa lub jako pow�oka nie-interaktywna z opcj� --login, w pierwszej kolejno�ci czyta i wykonuje polecenia z pliku /etc/profile, je�li takowy istnieje. Po odczytaniu tego pliku, szuka ~/.bash_profile, ~/.bash_login i ~/.profile, w tej kolejno�ci, po czym odczytuje i wykonuje polecenia z pierwszego istniej�cego i daj�cego si� odczyta�. Mo�na pos�u�y� si� opcj� --noprofile podczas uruchamiania pow�oki, by zakaza� takiego zachowania.

Podczas ko�czenia pracy pow�oki zg�oszeniowej, bash czyta i wykonuje polecenia z pliku ~/.bash_logout, je�li taki istnieje.

Je�eli uruchamiana jest pow�oka interaktywna nie b�d�ca pow�ok� zg�oszeniow�, bash czyta i wykonuje polecenia z ~/.bashrc, je�li taki plik istnieje. Mo�e to by� zakazane za pomoc� opcji --norc. Opcja --rcfile plik wymusi odczyt i wykonanie polece� z pliku zamiast z ~/.bashrc.

Je�li bash startuje w trybie nie-interaktywnym, na przyk�ad w celu uruchomienia skryptu pow�oki, to szuka w �rodowisku zmiennej BASH_ENV, interpretuje jej warto��, je�li j� znalaz�, i u�ywa otrzymanej warto�ci jako nazwy pliku do odczytania i wykonania. Bash zachowuje si� tak, jakby by�y wykonane nast�puj�ce polecenia:

: if [ -n "$BASH_ENV" ]; then . "$BASH_ENV"; fi

ale do szukania nazwy pliku nie jest u�ywana warto�� zmiennej PATH.

Je�eli bash wywo�ano pod nazw� sh, to pr�buje on na�ladowa� zachowanie startowe historycznych wersji sh tak �ci�le jak to jest mo�liwe, przy r�wnoczesnym spe�nianiu standardu POSIX. Wywo�any jako pow�oka interaktywna lub pow�oka nie-interaktywna z opcj� --login, usi�uje na pocz�tku odczyta� i wykona� polecenia z /etc/profile i ~/.profile, w tej kolejno�ci. W celu zakazania tego zachowania mo�na u�y� opcji --noprofile. Wywo�any jako pow�oka interaktywna pod nazw� sh, bash poszukuje zmiennej ENV, interpretuje jej warto��, je�li jest zdefiniowana, i pos�uguje si� otrzyman� warto�ci� jako nazw� pliku, kt�ry ma by� odczytany i wykonany. Poniewa� pow�oka wywo�ana jako sh nie usi�uje czyta� ani wykonywa� polece� z jakichkolwiek innych plik�w startowych, opcja --rcfile nie ma �adnych skutk�w. Pow�oka nie-interaktywna wywo�ana pod nazw� sh nie pr�buje czyta� �adnych plik�w startowych. Wywo�any jako sh, bash wchodzi w tryb posix po odczycie plik�w startowych.

Gdy bash uruchomiony jest w trybie posix, jak z opcj� --posix wiersza polece�, kieruje si� standardem POSIX dla plik�w startowych. W trybie tym, pow�oka interaktywna interpretuje zmienn� ENV a polecenia odczytywane i wykonywane s� z pliku, kt�rego nazw� jest zinterpretowana warto��. Nie s� czytane inne pliki startowe.

Bash usi�uje rozstrzygn��, czy jest uruchomiony przez demona pow�oki zdalnej, zwykle rshd. Je�eli stwierdzi, �e zosta� uruchomiony przez rshd, to odczytuje i wykonuje polecenia z ~/.bashrc, je�li plik ten istnieje i daje si� czyta�. Nie b�dzie tego robi� wywo�any jako sh. Mo�na pos�u�y� si� opcj� --norc, by zakaza� tego zachowania oraz opcj� --rcfile, by wymusi� czytanie innego pliku, ale rshd zazwyczaj nie wywo�uje pow�oki z tymi opcjami ani nie pozwala na ich podanie.

Je�li pow�oka zosta�a uruchomiona z efektywnym id u�ytkownika (grupy) r�nym od id rzeczywistego, a nie podano opcji -p, to nie s� odczytywane �adne pliki startowe, funkcje pow�oki nie s� dziedziczone ze �rodowiska, zmienna SHELLOPTSP, je�li jest taka w �rodowisku, jest ignorowana a efektywny identyfikator u�ytkownika jest ustawiany na jego identyfikator rzeczywisty. Je�li przy wywo�aniu podano opcj� -p, to zachowanie startowe jest takie samo, ale nie jest resetowany efektywny id u�ytkownika.

DEFINICJE

W pozosta�ej cz�ci tego dokumentu u�ywane s� poni�sze definicje.

odst�p

Spacja lub znak tabulacji.

s�owo

Sekwencja znak�w uwa�ana przez pow�ok� za pojedyncz� jednostk�. Znana te� jako token.

nazwa

Jest to s�owo sk�adaj�ce si� wy��cznie ze znak�w alfanumerycznych i znak�w podkre�lenia, i rozpoczynaj�ce si� znakiem alfabetycznym lub podkre�leniem. Wspominane r�wnie� jako identyfikator.

metaznak

Znak, kt�re, gdy nie jest cytowany, oddziela s�owa. Jeden z poni�szych:

: | & ; ( ) < > spacja tab

operator steruj�cy

token pe�ni�cy funkcj� steruj�c�. Jest to jeden z poni�szych symboli:

: || & && ; ;; ( ) | <nowalinia>

S�OWA ZASTRZE�ONE

S�owa zastrze�one (reserved words) to takie, kt�re maj� dla pow�oki specjalne znaczenie. Nast�puj�ce s�owa s� rozpoznawane jako zastrze�one, gdy nie s� cytowane i wyst�puj� albo jako pierwsze s�owo polecenia prostego (zobacz GRAMATYKA POW�OKI poni�ej) albo trzecie s�owo polece� case lub for;

! case do done elif else esac fi for function if in select then until while { } time [[ ]]

GRAMATYKA POW�OKI

Polecenia proste

Polecenie proste jest sekwencj� opcjonalnych przypisa� zmiennych, po kt�rej nast�puj� rozdzielane przez odst�p s�owa i przekierowania, a zako�czon� operatorem steruj�cym. Pierwsze s�owo okre�la polecenie, jakie ma zosta� wykonane i jest przekazywane jako argument numer zero. Pozosta�e s�owa s� przekazywane jako argumenty wywo�ywanego polecenia.

Warto�ci� zwracan� polecenia prostego jest jego kod zako�czenia lub 128+n je�eli polecenie przerwane jest sygna�em n.

Potoki

Potok jest sekwencj� jednego lub wi�cej polece� rozdzielonych znakiem |. Formatem potoku jest:

: [time [-p]] [ ! ] polecenie [ | polecenie2 ... ]

Standardowe wyj�cie z polecenia po��czone jest za po�rednictem potoku ze standardowym wej�ciem polecenia2. Po��czenie to wykonywane jest przed mo�liwymi przekierowaniami podanymi dla polecenia (zobacz poni�ej PRZEKIEROWANIE.

Je�eli potok poprzedza zastrze�one s�owo !, to kod zako�czenia takiego potoku jest negacj� (NOT) kodu zako�czenia ostatniego polecenia. W przeciwnym wypadku, kodem potoku jest kod zako�czenia ostatniego polecenia. Pow�oka oczekuje na zako�czenie (terminate) wszystkich polece� w potoku przed zwr�ceniem warto�ci.

Je�eli potok jest poprzedzony s�owem zastrze�onym time, to po jego zako�czeniu podawany jest czas wykonywania, jak r�wnie� czas u�ytkownika i czas systemu zu�yty na wykonanie. Opcja -p zmienia format tworzonych wynik�w na okre�lony przez POSIX. Do sformatowania �a�cucha okre�laj�cego, jak powinna by� wy�wietlana informacja o czasach, mo�na ustawi� zmienn� TIMEFORMAT; zobacz opis TIMEFORMAT w Zmienne pow�oki poni�ej.

Ka�de polecenie w potoku uruchamiane jest jako odr�bny proces (tj. w podpow�oce).

Listy

Lista jest potokiem lub sekwencj� kilku potok�w rozdzielonych jednym z operator�w ;, &, && lub ||, i opcjonalnie zako�czon� jednym ze znak�w ;, & lub <nowalinia>.

Spo�r�d tych operator�w listowych, && i || maj� ten sam priorytet, nast�puj�ce po nich ; i &, r�wnie� maj� r�wny mi�dzy sob� priorytet.

Je�li polecenie zako�czone jest operatorem steruj�cym &, to pow�oka wykonuje je w tle (background) w podpow�oce. Pow�oka macierzysta nie oczekuje na zako�czenie polecenia, a zwracany kod wynosi 0. Polecenia oddzielane znakiem �rednika ; wykonywane s� sekwencyjnie; pow�oka oczekuje na zako�czenie pracy przez ka�de z nich po kolei. Zwracany kod jest kodem zako�czenia ostatniego wykonanego polecenia.

Operatory steruj�ce && i || oznaczaj� odpowiednio listy AND i OR. Lista AND ma posta�

polecenie2 wykonywane jest wtedy, i tylko wtedy, gdy polecenie1 zwraca zerowy kod zako�czenia.

Lista OR ma posta�

polecenie1 || polecenie2

polecenie2 jest wykonywane wtedy, i tylko wtedy, gdy polecenie1 zwraca niezerowy kod zako�czenia. Kod zwracany przez listy AND i OR jest kodem zako�czenia ostatniego wykonanego polecenia listy.

Polecenia z�o�one

Polecenie z�o�one (compound command) jest jednym z poni�szych:

(lista)

lista wykonywana jest w podpow�oce. Przypisania zmiennych i polecenia wbudowane wp�ywaj�ce na �rodowisko pow�oki nie zachowuj� swoich skutk�w po zako�czeniu polecenia. Zwracanym kodem jest kod zako�czenia listy.

{ lista; }

lista jest po prostu wykonywana w bie��cym �rodowisku pow�oki. lista musi by� zako�czona znakiem nowej linii lub �rednika. Nazywane jest to poleceniem grupowania. Zwracanym kodem jest kod zako�czenia listy. Nale�y pami�ta�, �e w przeciwie�stwie do metaznak�w ( i ), { i } s� s�owami zastrze�onymi i aby zosta�y rozpoznane musz� si� pojawi� tam, gdzie dozwolone jest u�ycie s��w zastrze�onych. Poniewa� nie powoduj� podzia�u na s�owa, musz� by� oddzielone od listy za pomoc� bia�ego znaku.

((wyra�enie))

wyra�enie interpretowane jest zgodnie z zasadami opisanymi poni�ej w sekcji OBLICZANIEWYRA�E�ARYTMETYCZNYCH. Je�li warto�� wyra�enia jest niezerowa, to kodem zwracanym jest 0; w przeciwnym razie kodem zwracaym jest 1. Jest to �ci�le r�wnowa�ne konstrukcji let "wyra�enie".

[[ wyra�enie ]]

Zwraca kod 0 lub 1 w zale�no�ci od interpretacji wyra�enia warunkowego wyra�enie. Wyra�enia z�o�one s� ze sk�adowych (primaries) opisanych poni�ej w opcji WYRA�ENIAWARUNKOWE. Na s�owach pomi�dzy [[ a ]] nie s� wykonywane rozwini�cia nazw plik�w ani podzia� na s�owa; s� natomiast wykonywane: interpretacja tyld, parametr�w i zmiennych, interpretacja wyra�e� arytmetycznych, podstawianie wynik�w polece�, podstawianie wynik�w proces�w i usuni�cia cytowa�.

Gdy u�ywane s� operatory == i !=, �a�cuch na prawo od operatora traktowany jest jak wzorzec i dopasowywany zgodnie z zasadami opisanymi poni�ej w sekcji Dopasowywanie wzorc�w. Warto�ci� zwracan� jest 0 je�li �a�cuch odpowiednio pasuje lub nie pasuje do wzorca, za� 1 w przeciwnym przypadku. Mo�na zacytowa� dowoln� cz�� wzorca w celu wymuszenia dopasowywania jej jako �a�cucha.

Wyra�enia mo�na ��czy� przy pomocy nast�puj�cych operator�w, wymienionych w kolejno�ci malej�cego priorytetu:

( wyra�enie ): Zwraca warto�� wyra�enia. Mo�e s�u�y� do uniewa�nienia zwyk�ej kolejno�ci operator�w.
! wyra�enie: Prawda je�eli wyra�enie jest fa�szywe.
wyra�enie1 && wyra�enie2: Prawda je�li zar�wno wyra�enie1 jak i wyra�enie2 s� prawdziwe.
: wyra�enie1 || wyra�enie2 Prawda je�li cho� jedno spo�r�d wyra�enie1 lub wyra�enie2 jest prawdziwe.

Operatory && i || nie wykonuj� wyra�enia2 je�eli warto�� wyra�enia1 wystarcza do okre�lenia warto�ci, jaka zostanie zwr�cona przez ca�e wyra�enie warunkowe.

for nazwa [ in s�owo ] ; do lista ; done

Interpretowane s� s�owa nast�puj�ce po in, tworz�c list� element�w. Zmiennej nazwa nadawana jest kolejno warto�� ka�dego elementu tej listy i ka�dorazowo wykonywana jest lista polece�. Je�eli pomini�to in s�owo, to polecenie for wykonuje list� po jednym razie dla ka�dego ustawionego parametru pozycyjnego (zobacz PARAMETRY poni�ej). Zwracanym kodem jest kod zako�czenia ostatniego wykonanego polecenia. Je�li interpretacja element�w nast�puj�cych po in daje w wyniku pust� list�, to nie s� wykonywane �adne polecenia i zwracany jest kod 0.

for (( wyr1 ; wyr2 ; wyr3 )) ; do lista ; done

Na pocz�tku obliczane jest wyra�enie arytmetyczne wyr1, zgodnie z zasadami opisanymi poni�ej w OBLICZANIEWYRA�E�ARYTMETYCZNYCH. Nast�pnie wielokrotnie obliczane jest wyr2, a� do osi�gni�cia przez nie warto�ci zero. Ka�dorazowo gdy obliczone wyr2 jest niezerowe, wykonywana jest lista i obliczane jest wyra�enie arytmetyczne wyr3. Je�li pomini�to kt�re� z wyra�e�, to zachowuje si� ono tak, jakby przyjmowa�o warto�� 1. Zwracanym kodem jest kod zako�czenia ostatniego wykonanego polecenia listy, lub fa�sz je�li kt�re� z wyra�e� jest niepoprawne.

select nazwa [ in s�owo ] ; do lista ; done

Interpretowana jest lista s��w nast�puj�cych po in, tworz�c list� element�w. Zestaw zinterpretowanych s��w wypisywany jest na standardowym wyj�ciu, ka�de poprzedzone liczb� kolejn�. Je�li pomini�to in s�owo, to wypisywane s� parametry pozycyjne (zobacz PARAMETRY poni�ej). Nast�pnie wy�wietlana jest zach�ta PS3 i czytany jest wiersz ze standardowego wej�cia. Je�eli wiersz sk�ada si� z liczby odpowiadaj�cej jednemu z wy�wietlonych s��w, to zmiennej nazwa przypisywana jest warto�� tego s�owa. Je�li wiersz jest pusty, s�owa i zach�ta wy�wietlane s� ponownie. Je�eli odczytano EOF, to polecenie ko�czy prac�. Ka�da inna warto�� powoduje, �e nazwie zostanie przypisany �a�cuch pusty. Odczytany wiersz zachowywany jest w zmiennej REPLY. lista wykonywana jest po ka�dym wyborze, dop�ki nie zostanie wykonane polecenie break. Kodem zako�czenia select jest kod zako�czenia ostatniego wykonanego polecenia listy lub zero je�li nie wykonano �adnych polece�.

case s�owo in [ [(] wzorzec [ | wzorzec ]

Polecenie case najpierw interpretuje s�owo i pr�buje dopasowa� uzyskany wynik ka�dego z wzorc�w po kolei, pos�uguj�c si� tymi samymi regu�ami dopasowywania, co dla rozwijania nazw �cie�kowych (zobacz Rozwijanie nazw �cie�kowych poni�ej). Gdy znalezione zostanie dopasowanie, wykonywana jest odpowiadaj�ca mu lista. Po pierwszym dopasowaniu nie s� dokonywane pr�by dopasowania pozosta�ych wzorc�w. Je�li �aden ze wzorc�w nie pasuje do kodem zako�czenia jest zero. W przeciwnym razie jest r�wny kodowi zako�czenia ostatniego z wykonanych polece� listy.

if lista; then lista; [ elif lista; then lista; ] ... [ else lista; ] fi

Wykonywana jest lista wyst�puj�ca po if. Je�eli jej kod zako�czenia jest zerowy, to wykonywana jest lista klauzuli then. W przeciwnym wypadku, wykonywana jest lista ka�dego elif po kolei; je�li kod zako�czenia kt�rej� wynosi 0, to wykonywana jest lista then i polecenie jest ko�czone. Je�eli nie wyst�pi� �aden z powy�szych przypadk�w, to wykonywana jest lista wyst�puj�ca po klauzuli else, je�li takowa istnieje. Kodem zako�czenia jest kod ostatniego wykonanego polecenia listy lub zero je�li �aden z warunk�w nie okaza� si� prawdziwy.

while lista; do lista; done

until lista; do lista; done

Polecenie while powtarza wykonywanie listy podanej po do tak d�ugo, jak d�ugo ostatnie polecenie listy while zwraca zerowy kod zako�czenia. Polecenie until dzia�a identycznie jak while, poza tym, �e warunek jest zanegowany: do lista wykonywane jest tak d�ugo, jak d�ugo ostatnie polecenie listy until zwraca niezerowy kod zako�czenia. Kod zako�czenia polece� while i until jest r�wny kodowi zako�czenia ostatniego z wykonanych polece� listy do lub zeru je�li �adne nie zosta�o wykonane.

[ function ] nazwa () { lista; }

Definuje to funkcj� nazwan� nazwa. Cia�em funkcji jest lista polece� zawarta pomi�dzy { i }. Lista ta jest wykonywana w za ka�dym razem gdy nazwa wyst�puje jako polecenie proste. Kodem zako�czenia funkcji jest kod zako�czenia ostatniego z wykonanych polece� jej cia�a. (Zobacz FUNKCJE poni�ej.)

KOMENTARZE

W pow�oce nie-interaktywnej lub w pow�oce interaktywnej, w kt�rej w��czono opcj� interactive_comments do opcji wbudowanych shopt(zobacz WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI poni�ej) s�owo rozpoczynaj�ce si� od znaku # powoduje, �e s�owo to i wszystkie pozosta�e znaki w tym wierszu b�d� ignorowane. Pow�oka interaktywna bez w��czonej opcji interactive_comments nie pozwala na komentarze. Opcja interactive_comments jest domy�lnie w��czona w pow�okach interaktywnych.

CYTOWANIE

Cytowanie s�u�y do usuwania specjalnego znaczenia dla pow�oki pewnych znak�w lub s��w. Cytowanie mo�na stosowa� do wy��czania specjalnego traktowania znak�w specjalnych, zapobiegania rozpoznawaniu s��w zastrze�onych jako takich oraz do zapobiegania podstawianiu parametr�w.

Ka�dy z metaznak�w podanych powy�ej w DEFINICJACH posiada dla pow�oki specjalne znaczenie i musi by� cytowany, je�li ma oznacza� samego siebie.

Gdy u�ywane s� funkcje interpretacji historii polece�, znak interpretacji historii, zwykle !, musi by� cytowany, je�li chce si� unikn�� interpretacji historii.

Istniej� trzy mechanizmy cytowania: znak specjalny(escapecharacter), apostrofy (pojedyncze cudzys�owy) i cudzys�owy zwyk�e (podw�jne).

Niecytowany odwrotny uko�nik (\) jest znakiem specjalnym. Chroni on przed interpretacj� dos�own� warto�� nast�puj�cego po nim znaku, z wyj�tkiem <nowejlinii>. Je�li pojawi si� para \<nowalinia> a sam odwrotny uko�nik nie jest cytowany, to traktowana jest ona jak kontynuacja wiersza (to znaczy, usuwana jest ze strumienia wej�ciowego i w efekcie ignorowana).

Uj�cie znak�w w apostrofy chroni dos�owne warto�ci ka�dego z nich. Apostrof nie mo�e pojawi� si� pomi�dzy innymi apostrofami, nawet je�li jest poprzedzony odwrotnym uko�nikiem.

Uj�cie znak�w w cudzys�owy chroni dos�owne warto�ci ka�dego z nich, za wyj�tkiem $, ` i \. Znaki $ i ` zachowuj� swe specjalne znaczenie wewn�trz cudzys�ow�w. Odwrotny uko�nik zachowuje specjalne znaczenie tylko, gdy wyst�puje po nim jeden z poni�szych znak�w: $, `, ", \ lub <nowalinia>. Cudzys��w mo�e by� cytowany wewn�trz cudzys�ow�w przez poprzedzenie go odwrotnym uko�nikiem.

Parametry specjalne * i @ posiadaj� specjalne znaczenie wewn�trz cudzys�ow�w (zobacz PARAMETRY poni�ej).

S�owa postaci $'�a�cuch' traktowane s� specjalnie. S�owo takie interpretowane jako �a�cuch, w kt�rym znaki poprzedzone odwrotnym uko�nikiem zast�powane s� wed�ug standardu ANSI C. Sekwencje specjalne z odwrotnym uko�nikiem, je�li wyst�puj�, dekodowane s� nast�puj�co:

\a: alarm (dzwonek)
\b: backspace
\e: znak escape
\f: znak wysuwu strony (form feed)
: znak nowej linii (new line)
\r: powr�t karetki (carriage return)
\t: tabulacja pozioma (horizontal tab)
\v: tabulacja pionowa (vertical tab)
\\: odwrotny uko�nik (backslash)
\': apostrof
\nnn: o�miobitowy znak, kt�rego warto�ci� jest �semkowa liczba nnn (jedna do trzech cyfr)
\xnnn: o�miobitowy znak, kt�rego warto�ci� jest szesnastkowa liczba nnn (jedna do trzech cyfr szesnastkowych)

Przet�umaczony wynik jest pojedynczo cytowany, tak jakby nie by�o znaku dolara.

Uj�ty w cudzys�owy �a�cuch poprzedzony znakiem dolara ($) spowoduje, �e �a�cuch zostanie zinterpretowany zgodnie z bie��cymi ustawieniami regionalnymi (locale). Je�li ustawione s� one na C lub POSIX, to znak dolara jest ignorowany. Je�eli �a�cuch jest t�umaczony i zamieniany, to zast�pienie jest podw�jnie cytowane.

PARAMETRY

Parametr jest elementem przechowuj�cym warto�ci. Mo�e on by� nazw�, liczb� lub jednym ze znak�w specjalnych podanych poni�ej w sekcji Parametry specjalne. Dla cel�w pow�oki zmienna jest parametrem oznaczanym przez nazw�. Zmienna posiada warto�� i zero lub wi�cej atrybut�w. Warto�� atrybutom przypisuje si� za pomoc� polecenia wbudowanego declare (zobacz opis tego polecenia poni�ej, w sekcji WBUDOWANEPOLECENIAPOW�OKI).

Parametr jest ustawiony je�li przypisano mu warto��. �a�cuch pusty jest poprawn� warto�ci�. Po ustawieniu zmiennej, mo�e by� ona uniewa�niona wy��cznie przez u�ycie wbudowanego polecenia unset (zobacz poni�ej WBUDOWANEPOLECENIAPOW�OKI).

Do zmiennej mo�na wykona� przypisanie przy pomocy instrukcji postaci

: nazwa=[warto��]

Je�eli nie podano warto�ci, to zmiennej przypisywany jest �a�cuch pusty. Wszystkie warto�ci przechodz� przez interpretacj� tyld, podstawianie parametr�w, interpretacj� zmiennych, podstawianie wynik�w polece�, interpretacj� wyra�e� arytmetycznych i usuwanie cytowa� (zobacz poni�ej INTERPRETACJA). Je�eli zmienna ma ustawiony atrybut integer (ca�kowita), to warto�� podlega interpretacjom wyra�e� arytmetycznych, nawet je�li nie u�yto interpretacji $((...)). Zobacz poni�ej Interpretacja wyra�e� arytmetycznych. Nie jest wykonywane dzielenie na s�owa, z wyj�tkiem "$@", jak wyja�niono to poni�ej w sekcji Parametry specjalne. Nie jest wykonywane rozwijanie nazw plik�w. Instrukcje przypisania mog� si� te� pojawia� jako argumenty polece� wbudowanych declare, typeset, export, readonly i local.

Parametry pozycyjne

Parametr pozycyjny to parametr okre�lany cyfr� lub cyframi, innymi ni� pojedyncza cyfra 0. Parametrom pozycyjnym nadawane s� warto�ci argument�w pow�oki (w czasie jej wywo�ania). Warto�ci te mog� by� ponownie nadawane przy pomocy wbudowanego polecenia set. Do parametr�w pozycyjnych nie mo�na wykona� przypisania przy pomocy instrukcji przypisania. Parametry pozycyjne s� tymczasowo zast�powane podczas wykonywania funkcji pow�oki (zobacz poni�ej FUNKCJE). Je�eli interpretowany jest parametr pozycyjny okre�lany wi�cej ni� jedn� cyfr�, to musi by� uj�ty w nawiasy (zobacz poni�ej INTERPRETACJA).

Parametry specjalne

Pow�oka kilka parametr�w traktuje specjalnie. Do parametr�w tych mo�na si� wy��cznie odwo�ywa�; nie jest dozwolone przypisywanie im warto�ci.

*: Interpretowane jest jako parametry pozycyjne, pocz�wszy od pierwszego. Gdy interpretacja pojawia si� wewn�trz cudzys�ow�w, to parametr ten interpretowany jest jako pojedyncze s�owo z warto�ciami ka�dego z parametr�w rozdzielonymi pierwszym znakiem zmiennej specjalnej IFS. To znaczy, "$*" jest r�wnowa�ne "$1c$2c...", gdzie c jest pierwszym znakiem warto�ci zmiennej IFS. Je�eli IFS nie jest ustawione, to parametry oddzielane s� spacjami. Je�li IFS jest �a�cuchem pustym, to parametry s� ze sob� po��czone bez rozdzielaj�cych je separator�w.
@: Interpretowane jako parametry pozycyjne, pocz�wszy od pierwszego. Gdy interpretacja pojawia si� wewn�trz cudzys�ow�w, to ka�dy parametr interpretowany jest jako odr�bne s�owo. To znaczy, "$@" jest r�wnowa�ne "$1" "$2" ... Je�li nie ma �adnych parametr�w pozycyjnych, "$@" i $@ interpretowane s� jako nic (tj. s� usuwane).
#: Interpretowane jako liczba parametr�w pozycyjnych, podana dziesi�tnie.
?: Interpretowane jako kod zako�czenia ostatnio wykonanego potoku pierwszoplanowego.
-: Interpretowane jako bie��ce flagi opcji, takie jakie zosta�y podane podczas wywo�ania, ustawione przy pomocy wbudowanego polecenia set lub ustawione przez sam� pow�ok� (tak jak opcja -i).
$: Interpretowany jest jako identyfikator procesu pow�oki. W podpow�oce (), interpretowany jest jako ID procesu bie��cej pow�oki, nie za� podpow�oki.
!: Interpretowany jako ID procesu ostatnio wykonywanego polecenia t�a (polecenia asynchronicznego).
0: Interpretowany jako nazwa pow�oki lub skryptu pow�oki. Ustawiane jest to na etapie inicjowania pow�oki. Je�eli bash wywo�ywany zosta� z plikiem polece�, to $0 ustawiane jest na nazw� tego pliku. Je�li bash zosta� uruchomiony z opcj� -c, to $0 jest ustawiane na pierwszy argument po �a�cuchu, jaki ma zosta� wywo�any, je�li taki wyst�puje. W przeciwnym wypadku, ustawiany jest na nazw� pliku u�yt� do wywo�ania bash, jak� podaje argument zerowy.
_: Podczas uruchamiania pow�oki, ustawiany na bezwzgl�dn� nazw� pow�oki lub wykonywanego skryptu pow�oki przekazanego w li�cie argument�w. Nast�pnie, interpretowany jest jako ostatni argument poprzedniego polecenia, po interpretacji. Ustawiany r�wnie� na pe�n� nazw� pliku ka�dego polecenia wykonanego i umieszczonego w �rodowisku eksportowanym do tego polecenia. Podczas sprawdzania poczty parametr ten przechowuje nazw� aktualnie sprawdzanego pliku poczty.

Zmienne pow�oki

Pow�oka ustawia nast�puj�ce zmienne:

BASH

Interpretowane jako pe�na nazwa pliku u�yta do wywo�ania tego przebiegu bash.

BASH_VERSINFO

Zmienna tablicowa tylko do odczytu, kt�rej elementy zawieraj� informacje o wersji uruchomionego bash. Warto�ci przypisane elementom tablicy s� nast�puj�ce:

BASH_VERSINFO[0]: G��wny numer wersji, wydanie (release).
BASH_VERSINFO[1]: Poboczny numer wersji (version).
BASH_VERSINFO[2]: Poziom �at (patch level).
BASH_VERSINFO[3]: Wersja kompilatu (build version).
BASH_VERSINFO[4]: Status wydania (np. beta1).
BASH_VERSINFO[5]: Warto�� MACHTYPE.

BASH_VERSION

Interpretowane jako �a�cuch opisuj�cy wersj� uruchomionego bash.

COMP_CWORD

Indeks w ${COMP_WORDS} s�owa zawieraj�cego bie��c� pozycj� kursora. Zmienna ta jest dost�pna wy��cznie w funkcjach pow�oki wywo�anych przez us�ugi programowalnego uzupe�niania (zobacz poni�ej Programowalne uzupe�nianie).

COMP_LINE

Bie��cy wiersz polece�. Ta zmienna jest dost�pna tylko w funkcjach pow�oki i poleceniach zewn�trznych wywo�ywanych przez us�ugi programowalnego uzupe�niania (zobacz poni�ej Programowalne uzupe�nianie).

COMP_POINT

Indeks bie��cej pozycji kursora wzgl�dem pocz�tku bie��cego polecenia. Je�eli kursor jest na ko�cu bie��cego polecenia, to warto�� tej zmiennej jest r�wna ${#COMP_LINE}. Ta zmienna jest dost�pna tylko w funkcjach pow�oki i poleceniach zewn�trznych wywo�ywanych przez us�ugi programowalnego uzupe�niania (zobacz poni�ej Programowalne uzupe�nianie).

COMP_WORDS

Zmienna tablicowa (patrz Tablice poni�ej) sk�adaj�ca si� z pojedynczych s��w z aktualnego wiersza polece�. Zmienna ta jest dost�pna wy��cznie w funkcjach pow�oki wywo�anych przez us�ugi programowalnego uzupe�niania (zobacz poni�ej Programowalne uzupe�nianie).

DIRSTACK

Zmienna tablicowa (zobacz Tablice poni�ej) zawieraj�ca bie��c� zawarto�� stosu katalog�w. Katalogi pojawiaj� si� na stosie w kolejno�ci, w jakiej s� wy�wietlane przez wbudowane dirs. Przypisanie do element�w tej zmienej tablicowej mo�e pos�u�y� do zmiany katalog�w ju� wyst�puj�cych na stosie, ale do dodania i usuni�cia katalog�w musz� by� u�yte wbudowane pushd i popd. Przypisanie warto�ci tej zmiennej nie zmieni bie��cego katalogu. Je�li DIRSTACK jest uniewa�nione, to traci swe specjalne w�a�ciwo�ci, nawet je�eli jest nast�pnie ponownie ustawione.

EUID

Interpretowane jako efektywny identyfikator bie��cego u�ytkownika, inicjowane przy uruchamianiu pow�oki. Zmienna ta jest tylko do odczytu.

FUNCNAME

Nazwa aktualnie wykonywanej funkcji pow�oki. Zmienna ta istnieje tylko podczas wykonywania funkcji pow�oki. Pr�by przypisywania jej warto�ci nie odnosz� efektu i zwracaj� kod b��du. Je�eli FUNCNAME jest uniewa�nione, to traci swe specjalne w�a�ciwo�ci, nawet je�eli jest nast�pnie ponownie ustawione.

GROUPS

Zmienna tablicowa zawieraj�ca list� grup, kt�rych cz�onkiem jest bie��cy u�ytkownik. Pr�by przypisywania jej warto�ci nie odnosz� efektu i zwracaj� kod b��du. Je�eli GROUPS jest uniewa�nione, to traci swe specjalne w�a�ciwo�ci, nawet je�eli jest nast�pnie ponownie ustawione.

HISTCMD

Licznik historii (indeks na li�cie historii polece�) bie��cego polecenia. Je�eli HISTCMD jest uniewa�nione, to traci swe specjalne w�a�ciwo�ci, nawet je�eli jest nast�pnie ponownie ustawione.

HOSTNAME

Automatycznie ustawiane na nazw� aktualnego hosta.

HOSTTYPE

Automatycznie ustawiane na �a�cuch unikalnie opisuj�cy typ maszyny, na kt�rej jest wykonywany bash. Warto�� domy�lna zale�y od systemu.

LINENO

Przy ka�dym odwo�aniu do tego parametru pow�oka zast�puje jego warto�� liczb� dziesi�tn� reprezentuj�c� aktualny kolejny numer wiersza (poczynaj�c od 1) skryptu lub funkcji. Nie zapewnia si�, by warto�� ta mia�a znaczenie poza skryptem b�d� funkcj�. Je�li LINENO jest uniewa�nione, to traci swe specjalne w�a�ciwo�ci, nawet je�eli jest nast�pnie ponownie ustawione.

MACHTYPE

Automatycznie ustawiane na �a�cuch w pe�ni opisuj�cy typ systemu, na kt�rym jest wykonywany bash, w standardowym formacie GNU cpu-firma-system. Warto�� domy�lna zale�y od systemu.

OLDPWD

Poprzedni katalog roboczy ustawiony poleceniem cd.

OPTARG

Warto�� ostatniego, b�d�cego opcj�, argumentu przetworzonego przez wbudowane polecenie getopts (zobacz poni�ej WBUDOWANEPOLECENIAPOW�OKI).

OPTIND

Numer (indeks) nast�pnego argumentu, jaki ma zosta� przetworzony przez wbudowane polecenie getopts (zobacz poni�ej WBUDOWANEPOLECENIAPOW�OKI).

OSTYPE

Automatycznie ustawiane na �a�cuch opisuj�cy system operacyjny, w kt�rym jest wykonywany bash. Warto�� domy�lna zale�y od systemu.

PIPESTATUS

Zmienna tablicowa (zobacz Tablice poni�ej) zwieraj�ca list� kod�w zako�czenia z proces�w w ostatnio wykonywanym potoku pierwszoplanowym (kt�ry mo�e zawiera� pojedyncze polecenie).

PPID

Identyfikator procesu macierzystego pow�oki. Zmienna ta jest tylko do odczytu.

PWD

Bie��cy katalog roboczy, ustawiony poleceniem cd.

RANDOM

Za ka�dym razem, gdy nast�puje odwo�anie do tego parametru, generowana jest ca�kowita liczba losowa z zakresu od 0 do 32767. Sekwencj� liczb losowych mo�na zainicjowa� przypisuj�c warto�� do RANDOM. Je�eli RANDOM jest uniewa�niona, to traci swe specjalne w�a�ciwo�ci, nawet je�eli jest nast�pnie ponownie ustawione.

REPLY

Ustawiona na wiersz wej�cia odczytany wbudowanym poleceniem read je�li nie podano �adnych jego argument�w.

SECONDS

Ka�dorazowo, gdy wyst�puje odwo�anie do tego parametru, zwracana jest liczba sekund, jakie up�yn�y od wywo�ania pow�oki. Je�eli do SECONDS zostanie przypisana warto��, to warto�� zwracana przez kolejne odwo�ania r�wna liczbie sekund od czasu przypisania plus przypisana warto��. Je�eli SECONDS jest uniewa�nione, to traci swe specjalne w�a�ciwo�ci, nawet je�eli jest nast�pnie ponownie ustawione.

SHELLOPTS

Lista, rozdzielonych dwukropkami, w��czonych opcji pow�oki. Ka�de s�owo listy jest poprawnym argumentem opcji -o wbudowanego polecenia set (zobacz WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI poni�ej). Opcje pojawiaj�ce si� w SHELLOPTS to te, kt�re s� zg�aszane jako w��czone (on) przez set -o. Je�li zmienna ta istnieje w �rodowisku podczas uruchamiania bash, to ka�da z opcji pow�oki wyst�puj�ca na tej li�cie zostanie w��czona przed odczytem jakichkolwiek plik�w startowych. Jest to zmienna tylko do odczytu.

SHLVL

Inkrementowana ka�dorazowo, gdy uruchamiane jest kolejne wyst�pienie bash.

UID

Interpretowane jako identyfikator bie��cego u�ytkownika, inicjowane przy uruchamianiu pow�oki. Zmienna ta jest tylko do odczytu.

Poni�sze zmienne s� u�ywane przez pow�ok�. W niekt�rych przypadkach bash przypisuje im domy�lne warto�ci; przypadki te s� odnotowane ni�ej.

BASH_ENV

Je�eli parametr ten jest ustawiony podczas wykonywania przez bash skryptu, to jego warto�� interpretowana jest jako nazwa pliku zawieraj�cego polecenia do zainicjowania pow�oki, jak w ~/.bashrc. Warto�� BASH_ENV podlega interpretacji parametr�w, podstawianiu wynik�w polece� i interpretacjom wyra�e� arytmetycznych przed interpretacj� jej jako nazwy pliku. Zmienna PATH nie jest u�ywana do znalezienia pliku o powsta�ej w ten spos�b nazwie.

CDPATH

�cie�ka wyszukiwania dla polecenia cd. Jest to lista rozdzielonych dwukropkami katalog�w, w kt�rych pow�oka szuka katalog�w docelowych podanych przez polecenie cd. Przyk�adow� warto�ci� jest ,,.:~:/usr''.

COLUMNS

U�ywana przez polecenie wbudowane select do wyznaczenia szeroko�ci terminala przy wypisywaniu list wyboru. Ustawiana automatycznie po otrzymaniu SIGWINCH.

COMPREPLY

Zmienna tablicowa, z kt�rej bash czyta mo�liwe uzupe�nienia tworzone przez funkcj� pow�oki wywo�an� przez us�ug� programowalnego uzupe�niania (zobacz poni�ej Programowalne uzupe�nianie).

FCEDIT

Domy�lny edytor dla wbudowanego polecenia fc.

FIGNORE

Lista rozdzielonych dwukropkami przyrostk�w, jakie maj� by� ignorowane podczas uzupe�niania nazw plik�w (zobacz READLINE poni�ej). Nazwa pliku o przyrostku pasuj�cym do jednej z pozycji FIGNORE wy��czana jest z listy dopasowanych nazw plik�w. Przyk�adow� warto�ci� jest ,,.o:~''.

GLOBIGNORE

Lista rozdzielonych dwukropkami wzorc�w definiuj�cych zestaw nazw plik�w, jakie maj� by� ignorowane podczas rozwijania nazw plik�w. Je�eli plik pasuj�cy do wzorca rozwijaj�cego nazw� �cie�kow� pasuje r�wnie� do kt�rego� z wzorc�w w GLOBIGNORE, to jest on usuwany z listy dopasowanych.

HISTCONTROL

Je�eli posiada warto�� ignorespace, to wiersze rozpoczynaj�ce si� od znaku spacji nie s� wprowadzane do listy historii. Je�li posiada warto�� ignoredups, to wiersze pasuj�ce do ostatniego wiersza historii nie s� wprowadzane. Warto�� ignoreboth ��czy obie te mo�liwo�ci. Je�li zmienna ta nie jest zdefiniowana lub ma warto�� inn� od powy�szych, to wszystkie wiersze przeczytane przez analizator sk�adni zachowywane s� w li�cie historii, stosownie do warto�ci HISTIGNORE. Funkcja tej zmiennej jest zast�piona przez HISTIGNORE. Drugi i kolejne wiersze z�o�onego polecenia wielowierszowego nie s� sprawdzane i s� dodawane do historii bez wzgl�du na warto��

HISTFILE

Nazwa pliku, w kt�rym zachowywana jest historia polece� (zobacz HISTORIA poni�ej). Warto�ci� domy�ln� jest ~/.bash_history. Je�li ustawienie tej zmiennej zostanie skasowane, to historia polece� nie b�dzie zachowana po zako�czeniu pracy pow�oki interaktywnej.

HISTFILESIZE

Maksymalna liczba wierszy zawartych w pliku historii. Podczas przypisywania warto�ci tej zmiennej, je�eli jest to niezb�dne, plik historii jest obcinany tak, by nie zawiera� wi�cej wierszy. Domy�ln� warto�ci� jest 500. Plik historii jest tak�e obcinany do tego rozmiaru po zapisaniu go w czasie ko�czenia pracy przez pow�ok� interaktywn�.

HISTIGNORE

Lista rozdzielonych dwukropkami wzorc�w s�u��cych do decydowania, jakie wiersze polece� powinny by� zachowane w li�cie historii. Ka�dy z wzorc�w zakotwiczony jest na pocz�tku wiersza i musi pasowa� do ca�ego wiersza (nie jest dodawane �adne niejawne `*'). Ka�dy z wzorc�w sprawdzany jest z bie��cym wierszem po wykonaniu kontroli okre�lonych przez HISTCONTROL. Opr�cz zwyk�ych znak�w dopasowywania wzorc�w u�ywanych przez pow�ok�, `&' dopasowuje poprzedni wiersz historii. Litera� `&' mo�na uzyska� poprzedzaj�c go odwrotnym uko�nikiem; odwrotny uko�nik jest usuwany przed pr�b� dopasowania. Druga i kolejne wiersze z�o�onego polecenia wielowierszowego nie s� sprawdzane i s� dodawane do historii bez wzgl�du na warto�� HISTIGNORE.

HISTSIZE

Liczba polece� do zapami�tania w historii polece� (zobacz HISTORIA poni�ej). Warto�ci� domy�ln� jest 500.

HOME

Katalog domowy bie��cego u�ytkownika; domy�lny argument wbudowanego polecenia cp. Warto�� tej zmiennej wykorzystywana jest te� przy wykonywaniu interpretacji tyld.

HOSTFILE

Zawiera nazw� pliku o tym samym formacie co /etc/hosts kt�ry pownien by� czytany, gdy pow�oka potrzebuje uzupe�ni� nazw� hosta. List� mo�liwych uzupe�nie� mo�na zmienia� podczas pracy pow�oki. Nast�pnym razem, gdy wykonywana jest pr�ba uzupe�nienia nazwy hosta bash dodaje zawarto�� nowego pliku do ju� istniej�cej listy. Je�eli HOSTFILE jest ustawione, ale nie posiada warto�ci, bash usi�uje uzyska� list� mo�liwych uzupe�nie� nazw host�w czytaj�c /etc/hosts Gdy HOSTFILE jest uniewa�niane, lista host�w jest czyszczona.

IFS

Wewn�trzny Separator P�l (Internal Field Separator) u�ywany do podzia�u na s�owa po interpretacjach i dzielenia wierszy na s�owa we wbudowanym poleceniu read. Jego domy�ln� warto�ci� jest ,,<spacja><tabulacja><nowalinia>''.

IGNOREEOF

Steruje dzia�aniem pow�oki interaktywnej przy otrzymaniu przez ni� znaku EOF jako jedynego znaku wej�cia. Je�eli jest ustawiona, to jej warto�� jest liczb� kolejnych znak�w EOF jakie musz� by� wpisane jako pierwsze znaki wiersza wprowadzania przed zako�czeniem pracy przez bash. Je�li zmienna ta istnieje, ale nie zawiera warto�ci numerycznej lub nie ma warto�ci, to warto�ci� domy�ln� jest 10. Je�eli nie istnieje, to EOF wskazuje pow�oce koniec wprowadzanych danych.

INPUTRC

nazwa pliku startowego dla readline, uniewa�niaj�ca domy�ln� ~/.inputrc (zobacz READLINE poni�ej).

LANG

S�u�y do wyznaczania kategorii locale dla wszystkich kategorii nie wyszczeg�lnionych przez zmienne rozpoczynaj�ce si� od znak�w LC_.

LC_ALL

Zmienna ta uniewa�nia warto�� LANG i wszelkich innych zmiennych LC_ okre�laj�cych kategorie locale.

LC_COLLATE

Ta zmienna wyznacza kolejno�� (collation order) u�ywan� przy sortowaniu wynik�w rozwijania nazw plik�w, decyduje te� o zachowaniu wielu wyra�e�, klas r�wnowa�nych i sekwencje sortowania (collating sequences) w rozwijaniu nazw plik�w i dopasowywaniu wzorc�w.

LC_CTYPE

Ta zmienna decyduje o interpretacji znak�w i zachowaniu si� klas znak�w wewn�trz rozwijania nazw plik�w i dopasowywania wzorc�w.

LC_MESSAGES

Ta zmienna decyduje o ustawieniu locale u�ywanym do t�umaczenia uj�tych w cudzys�owy �a�cuch�w poprzedzonych znakiem $.

LC_NUMERIC

Ta zmienna okre�la kategori� locale u�ywan� do formatowania liczb.

LINES

U�ywana przez polecenie wbudowane select do wyznaczenia d�ugo�ci kolumn przy wypisywaniu list wyboru. Ustawiana automatycznie po otrzymaniu SIGWINCH.

MAIL

Je�eli parametrowi temu jest przypisana nazwa pliku, a nie jest ustawiona zmienna MAILPATH, to bash informuje u�ytkownika o nadej�ciu poczty do podanego pliku.

MAILCHECK

Okre�la jak cz�sto (w sekundach) bash sprawdza poczt�. Domy�lnie jest to 60 sekund. Gdy nadchodzi pora sprawdzenia poczty, pow�oka wykonuje to przed wy�wietleniem g��wnej zach�ty. Je�li zmienna ta nie jest ustawiona, to pow�oka wy��cza sprawdzanie poczty.

MAILPATH

Lista rozdzielonych dwukropkami nazw plik�w, w jakich ma by� sprawdzana poczta. Mo�na poda� komunikat, jaki ma zosta� wy�wietlony, gdy do danego pliku przyb�dzie wiadomo�� pocztowa, przez oddzielenie nazwy pliku od komunikatu znakiem '?'. U�yte w tek�cie komunikatu, $_ interpretowane jest jako nazwa bie��cego pliku pocztowego. Przyk�ad:

MAILPATH='/var/mail/bfox?"You have mail":~/shell-mail?"$_ has mail!"'

Bash zapewnia tej zmiennej warto�� domy�ln�, ale po�o�enie plik�w pocztowych u�ytkownika, jakim si� pos�uguje zale�y od systemu (np. /var/mail/$USER).

OPTERR

Je�eli ustawiono na warto�� 1, bash wy�wietla komunikaty o b��dach generowanych przez wbudowane polecenie getopts (zobacz WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI poni�ej). OPTERR inicjowane jest na 1 ka�dorazowo, gdy wywo�ywana jest pow�oka lub wykonywany jest skrypt pow�oki.

PATH

�cie�ka wyszukiwania polece�. Jest to lista rozdzielanych dwukropkami katalog�w, w kt�rych pow�oka szuka polece� (zobacz WYKONYWANIE POLECE� poni�ej). Domy�lna �cie�ka zale�y od systemu i ustawiana jest przez administratora instaluj�cego bash. Powszechn� warto�ci� jest ,,/usr/gnu/bin:/usr/local/bin:/usr/ucb:/bin:/usr/bin:.''.

POSIXLY_CORRECT

Je�li podczas uruchamiania bash w �rodowisku istnieje ta zmienna, to pow�oka przed odczytem plik�w startowych wchodzi w tryb posix, tak jakby przy jej wywo�aniu podano opcj� --posix. Je�li zmienna ta zostanie ustawiona podczas pracy pow�oki, to bash w��cza tryb posix, tak jakby zosta�o wykonane polecenie set -o posix.

PROMPT_COMMAND

Je�eli jest ustawiona, to jej warto�� jest wykonywana jwko polecenie przed ka�dym wys�aniem zach�ty g��wnej.

PS1

Warto�� tego parametru jest interpretowana (zobacz poni�ej ZACH�TA) i u�ywana jako g��wny �a�cuch zach�ty. Jego warto�ci� domy�ln� jest ,,\s-\v\$ ''.

PS2

Warto�� tego parametru jest interpretowana jak PS1 i u�ywana jako wt�rny (secondary) �a�cuch zach�ty. Domy�lnie jest to ,,> ''.

PS3

Warto�� tego parametru s�u�y jako zach�ta w poleceniu select (zobacz powy�ej GRAMATYKAPOW�OKI).

PS4

Warto�� tego parametru interpretowana jest jak PS1 i wypisywana przed ka�dym poleceniem wy�wietlanym przez bash podczas �ledzenia wykonywania. Pierwszy znak PS4, w razie potrzeby, powtarzany jest wielokrotnie, by wskaza� wiele pozion�w zagnie�d�enia. Domy�lnie jest to ,,+ ''.

TIMEFORMAT

Warto�� tego parametru s�u�y jako �a�cuch formatu okre�laj�cego, jak powinna by� wy�wietlana informacja o czasach dla potok�w poprzedzonych s�owem zastrze�onym time. Znak % rozpoczyna sekwencj� specjaln�, kt�ra jest interpretowana jako warto�� czasu lub inna informacja. Sekwencje specjalne i ich znaczenie s� nast�puj�ce; nawiasy kwadratowe opisuj� cz�ci opcjonalne.

%%: Litera� %.
%[p][l]R: Czas, jaki up�yn��, w sekundach.
%[p][l]U: Liczba sekund, jakie CPU zu�y� w trybie u�ytkownika.
%[p][l]S: Liczba sekund, jakie CPU zu�y� w trybie systemowym.
%P: Procent wykorzystania CPU, liczony jako (%U + %S) / %R.

Opcjonalne p jest cyfr� okre�laj�c� dok�adno�� (precision), liczb� cyfr u�amkowych po kropce dziesi�tnej. Warto�� zero powoduje, �e nie b�dzie wy�wietlana ani kropka dziesi�tna ani cz�� u�amkowa. Mog� by� podane co najwy�ej trzy miejsca po kropce dziesi�tnej; warto�ci p wi�ksze od 3 zmieniane s� na 3. Je�eli nie podano p, to u�ywana jest warto�� 3.

Opcjonalne Bl okre�la d�u�szy (longer) format wynik�w, zawieraj�cy minuty, w postaci MMmSS.FFs. O tym, czy wyst�puje u�amkowa cz�� sekund decyduje warto�� p.

Je�eli zmienna ta nie jest ustawiona, to bash dzia�a tak, jakby mia�a ona warto�� $'
real\t%3lR
user\t%3lU
sys %3lS'. Je�eli jej warto�ci� jest pusty �a�cuch, to nie jest wy�wietlana �adna informacja o czasach (timing). Podczas wy�wietlania �a�cucha formatu dodawany jest ko�cz�cy znak nowej linii.

TMOUT

Je�li ustawione na warto�� wi�ksz� od zera, to warto�� ta jest interpretowana jako liczba sekund okre�laj�c� czas, przez jaki pow�oka ma czeka� na wprowadzenie danych po wy�wietleniu zach�ty. Bash ko�czy prac� po odczekaniu tego czasu je�li dane nie pojawi�y si�.

auto_resume

Zmienna ta steruje sposobem interakcji pow�oki z u�ytkownikiem i sposobem kontroli zada�. Je�eli jest ustawiona, to jednowyrazowe polecenia proste bez przekierowa� traktowane s� jako aspiruj�ce do wznowienia istniej�cego zatrzymanego zadania. Nie pozwala si� na �adn� dwuznaczno��; je�li jest wi�cej ni� jedno zadanie rozpoczynaj�ce si� od wpisanego �a�cucha, wybierane jest zadanie, do kt�rego ostatnio si�gano. Nazwa zatrzymanego zadania, w tym kontek�cie, jest wierszem polece� u�ytym do jego uruchomienia. Je�li posiada warto�� exact, to podany �a�cuch musi pasowa� dok�adnie do nazwy zatrzymanego zadania; Je�li jest ustawione na substring, to podany �a�cuch powinien pasowa� do pod�a�cucha nazwy zatrzymanego zadania. Warto�� substring zapewnia funkcjonalno�� analogiczn� do identyfikatora zadania %? (zobacz STEROWANIE ZADANIAMI poni�ej). Je�li ustawiono inn� warto��, to podany �a�cuch musi by� przedrostkiem nazwy zatrzymanego zadania; zapewnia to funkcjonalno�� analogiczn� do identyfikatora zadania %.

histchars

Dwa lub trzy znaki steruj�ce interpretacj� historii i podzia�em na leksemy (zobacz poni�ej INTERPRETACJAHISTORII). Pierwszy znak jest znakiem interpretacjihistorii, sygnalizuj�cym pocz�tek interpretacji historii, zwykle `!'. Drugi znak jest znakiem szybkiego podstawiania , ("quick substitution"), s�u��cym jako skr�t do powt�rnego uruchamiania poprzednio wprowadzonego polecenia, podstawiaj�cym w poleceniu jeden �a�cuch za inny. Domy�lnym znakiem szybkiego podstawiania jest `^'. Opcjonalny, trzeci znak jest znakiem wskazuj�cym, �e pozosta�a cz�� wiersza, w kt�rym wyst�puje on jako pierwszy znak s�owa, jest komentarzem. Zwykle znakiem tym jest `#'. Znak komentarza historii powoduje, �e dla pozosta�ych s��w wiersza podstawianie historii jest pomijane. Niekoniecznie powoduje to traktowanie reszty wiersza jako komentarza przez analizator sk�adni pow�oki.

Tablice

Bash udost�pnia zmienne tablicowe jednowymiarowe. Jako tablica mo�e zosta� u�yta dowolna zmienna; wbudowane declare jawnie explicitly zadeklaruje tablic�. Nie ma maksymalnego rozmiaru tablic, ani wymagania, by wszystkie jej elementy by�y indeksowane czy przypisywane w spos�b ci�g�y. Tablice indeksowane s� przy pomocy liczb ca�kowitych, pocz�wszy od zera.

tablica tworzona jest automatycznie je�li wykonywane jest przypisanie do jakiej� zmiennej przy pomocy sk�adni nazwa[wska�nik]=warto��. Wska�nik tablicy traktowany jest jako wyra�enie arytmetyczne, kt�re musi po interpretacji da� liczb� wi�ksz� b�d� r�wn� zero. Chc�c jawnie zadeklarowa� tablic�, u�yj declare -a nazwa (zobacz WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI poni�ej). declare -a nazwa[wska�nik] jest r�wnie� akceptowane; wska�nik jest w�wczas ignorowany. Dla zmiennej tablicowej mo�na poda� atrybuty przy pomocy wbudowanych declare i readonly. Ka�dy z atrybut�w stosowany jest do wszystkich element�w tablicy.

Przypisania do tablic wykonywane s� przy pomocy przypisa� z�o�onych postaci nazwa=(warto��1 ... warto��n), gdzie ka�da warto�� ma posta� [wska�nik]=�a�cuch. Wymagany jest wy��cznie �a�cuch. Je�eli podano opcjonalne nawiasy i wska�nik, to warto�� jest przypisywana wskazanemu elementowi tablicy; w przeciwnym wypadku warto�� przypisywana jest elementowi o indeksie o jeden wi�kszym od ostatniego elementu z przypisan� warto�ci�. Indeksy ropoczynaj� si� od zera. Sk�adnia ta jest akceptowana tak�e przez wbudowane declare. Przypisania do pojedynczych element�w tablicy mo�na wykonywa� przy pomocy sk�adni nazwa[wska�nik]=warto�� wprowadzonej powy�ej.

Do elementu tablicy mo�na odwo�ywac si� u�ywaj�c ${nazwa[wska�nik]}. Nawiasy s� wymagane, by unikn�� konflikt�w z rozwijaniem nazw plik�w. Je�li wska�nikiem jest @ lub *, to powy�sze s�owo interpretowane jest jako wszystkie elementy nazwy. Wska�niki te r�ni� si� tylko wtedy, gdy s�owo pojawia si� w cudzys�owach. Je�li s�owo uj�to w cudzys�owy, to ${nazwa[*]} interpretowane jest jako pojedyncze s�owo o warto�ci wszystkich element�w tablicy rozdzielonych pierwszym znakiem zmiennej specjalnej IFS, za� ${nazwa[@]} interpretuje ka�dy z element�w nazwa jako odr�bne s�owo. Je�li brak jest element�w tablicy, to ${nazwa[@]} interpretowane jest jako nic. Jest to zachowanie analogiczne do interpretacji parametr�w specjalnych * i @ (zobacz powy�ej Parametry specjalne). ${#nazwa[wska�nik]} interpretowane jest jako d�ugo�� ${nazwa[wska�nik]}. Je�li wska�nikiem jest * lub @, to interpretacj� jest liczba element�w w tablicy. Odwo�ywania si� do zmiennej tablicowej bez podania wska�nika jest r�wnowa�ne odwo�aniu do elementu numer zero.

Do niszczenia tablic s�u�y wbudowane polecenie unset. unset nazwa[wska�nik] niszczy element tablicy o indeksie wska�nik. unset nazwa, gdzie nazwa jest tablic�, lub unset nazwa[wska�nik], gdzie wska�nikiem jest * lub @, usuwa ca�� tablic�.

Ka�de z wbudowanych declare, local i readonly akceptuje opcj� -a do okre�lania tablic. Wbudowane read akceptuje opcj� -a do przypisywania tablicy listy s��w przeczytanych ze standardowego wej�cia. set i declare wy�wietlaj� warto�ci tablicowe w spos�b umo�liwiaj�cy ponowne ich u�ycie w przypisaniach.

INTERPRETACJA

Interpretacja wykonywana jest na wierszu polece� po jego podziale na s�owa. Istnieje siedem rodzaj�w wykonywanych interpretacji: interpretacja nawias�w (brace expansion), interpretacja tyld (tilde expansion), podstawianie parametr�w i interpretacja zmiennych (parameter and variable expansion), podstawienie wynik�w polece� (command substitution), interpretacja wyra�e� arytmetycznych (arithmetic expansion), podzia� na s�owa (word splitting) i rozwini�cie nazw plik�w (pathname expansion).

Kolejno�� interpretacji: interpretacja nawias�w, interpretacja tyld, podstawianie parametr�w, interpretacja zmiennych i wyra�e� arytmetycznych i podstawianie wynik�w polece� (wykonywane od lewej do prawej), podzia� na s�owa i rozwijanie nazw �cie�kowych.

Na systemach potrafi�cych to obs�u�y�, istnieje dodatkowa dost�pna interpretacja: podstawienie wynik�w proces�w (process substitution).

Tylko interpretacja nawias�w, dzielenie na s�owa i rozwini�cie nazw plik�w mog� zmieni� liczb� s��w interpretowanego wyra�enia; pozosta�e interpretacje rozwijaj� pojedyncze s�owo w pojedyncze s�owo. Jedynymi wyj�tkami s� interpretacje "$@" i "${nazwa[@]}" wyja�nione powy�ej (zobacz PARAMETRY).

Interpretacja nawias�w

Interpretacja nawias�w jest mechanizmem, przez kt�ry mog� by� generowane dowolne �a�cuchy. Mechanizm ten przypomina rozwini�cia nazw plik�w, ale generowane nazwy plik�w nie musz� okre�la� plik�w istniej�cych. Wzorce, maj�ce podlega� interpretacji nawias�w maj� posta� opcjonalnej preambu�y, po kt�rej wyst�puj� serie separowanych przecinkami �a�cuch�w pomi�dzy par� nawias�w klamrowych, po kt�rych nast�puje opcjonalny dopisek(postscript). Preambu�a stanowi przedrostek dla ka�dego z �a�cuch�w zawartych w nawiasach, a dopisek dodawany jest do ka�dego �a�cucha wynikowego, przy interpretacji od lewej do prawej.

Interpretacja nawias�w mo�e by� zagnie�d�ana. Wyniki ka�dego zinterpretowanego �a�cucha nie s� sortowane; zachowywana jest kolejno�� od lewej do prawej. Na przyk�ad, a{d,c,b}e interpretowane jest jako `ade ace abe'.

Interpretacja nawias�w wykonywana jest przed innymi rodzajami interpretacji, a znaki o specjalnym znaczeniu dla innych interpretacji s� zachowywane w wyniku. Jest �ci�le tekstowa. Bash nie stosuje �adnej interpretacji sk�adniowej do kontekstu interpretacji czy tekstu pomi�dzy nawiasami.

Poprawnie zbudowana interpretacja nawias�w musi zawiera� niecytowany nawias otwieraj�cy i zamykaj�cy i co najmniej jeden niecytowany przecinek. Wszelkie niepoprawnie skonstruowane interpretacje nawias�w s� pozostawiane bez zmian. { lub , mo�na cytowa� przy pomocy odwrotnego uko�nika, co chroni je przed przyjmowaniem za cz�� wyra�enia nawiasowego. Dla unikni�cia konfliktu z interpretacj� parametr�w, �a�cuch ${ nie jest traktowany jako spe�niaj�cy warunki interpretacji nawias�w.

Typowym zastosowaniem tej konstrukcji jest skr�t, wtedy gdy wsp�lny przedrostek �a�cuch�w do utworzenia jest d�u�szy ni� w powy�ej podanym przyk�adzie, np.:

: mkdir /usr/local/src/bash/{old,new,dist,bugs}

lub

: chown root /usr/{ucb/{ex,edit},lib/{ex?.?*,how_ex}}

Interpretacja nawias�w wprowadza niewielk� niezgodno�� z historycznymi wersjami sh. sh nie traktuje nawias�w otwieraj�cych i zamykaj�cych w specjalny spos�b gdy pojawiaj� si� one jako cz�� s�owa, i zachowuje je w wyniku. W bash konsekwencj� interpretacji nawias�w jest usuwanie nawias�w ze s��w. Na przyk�ad, s�owo wprowadzone do sh jako plik{1,2} pojawi si� w identycznej postaci na wyj�ciu. To samo s�owo po interpretacji przez bash daje plik1 plik2. Je�eli po��dana jest �cis�a zgodno�� z sh, uruchom bash z opcj� +B lub wy��cz interpretacj� nawias�w przy pomocy opcji +B polecenia set (zobacz WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI poni�ej).

Interpretacja tyldy

Je�eli s�owo rozpoczyna si� niecytowanym znakiem tyldy (`~'), to wszystkie znaki poprzedzaj�ce pierwszy niecytowany uko�nik (lub wszystkie znaki, gdy nie ma uko�nika) uwa�ane s� za przedrostek tyldy (tilde-prefix). Je�eli �aden ze znak�w w przedrostku tyldy nie jest cytowany, to jego znaki nast�puj�ce po znaku tyldy traktowane s� jako mo�liwa nazwa logowania (login name). Je�li ta nazwa logowania jest �a�cuchem pustym, to tylda zast�powana jest warto�ci� parametru pow�oki HOME. Je�eli HOME nie jest ustawione, to podstawiany jest za nie katalog domowy u�ytkownika uruchamiaj�cego pow�ok�. W przeciwnym wypadku, przedrostek tyldy zast�powany jest katalogiem domowym skojarzonym z okre�lon� nazw� logowania.

Je�li przedrostkiem tyldy jest `~+', to jest on zast�powany warto�ci� zmiennej PWDpow�oki. Je�li przedrostkiem tyldy jest `~-', to jest on zast�powany warto�ci� zmiennej pow�oki OLDPWD, je�li jest ona ustawiona. Je�eli wyst�puj�ce w przedrostku po tyldzie znaki sk�adaj� si� z liczby N, opcjonalnie poprzedzonej przez `+' lub `-', to przedrostek tyldy zast�powany jest odpowiednim elementem stosu katalog�w, jaki zosta�by wy�wietlony przez wbudowane dirs, wywo�ane z przedrostkiem tyldy jako argumentem. Je�eli w przedrostku tyldy znaki wyst�puj�ce po tyldzie sk�adaj� si� z liczby bez pocz�tkowego `+' lub `-', to przyjmowane jest `+'.

Je�li nazwa logowania jest nieprawid�owa lub interpretacja tyldy nie powiod�a si�, to s�owo z tyld� pozostaje niezmienione.

Ka�de z przypisa� do zmiennej sprawdzane jest na obecno�� niecytowanych przedrostk�w tyldy wyst�puj�cych bezpo�rednio po : lub =. W tych przypadkach r�wnie� jest wykonywana jest interpretacja tyldy. Na skutek tego, mo�na pos�ugiwa� si� nazwami plik�w z tyldami w przypisaniach do PATH, MAILPATH i CDPATH, a pow�oka przypisze zinterpretowan� warto��.

Podstawianie parametr�w

Znak `$' wprowadza podstawianie parametr�w, podstawianie wynik�w polece� i interpretacj� wyra�e� arytmetycznych. Podlegaj�ca interpretacji nazwa parametru lub symbol mog� by� uj�te w nawiasy klamrowe, kt�re s� opcjonalne, ale s�u�� do ochrony interpretowanej zmiennej przed znakami, jakie wyst�puj� bezpo�rednio po niej, a kt�re mog�yby zosta� zinterpretowane jako cz�� nazwy.

Gdy u�ywane s� nawiasy, pasuj�cym nawiasem ko�cz�cym jest pierwszy `}', nie chroniony przez odwrotny uko�nik, nie znajduj�cy si� wewn�trz cytowanego �a�cucha ani osadzony w wyra�eniu arytmetycznym, podstawieniu wyniku polecenia czy podstawieniu parametru.

${parametr}: Podstawiana jest warto�� parametru. Nawiasy wymagane s� gdy parametr jest parametrem pozycyjnym o wi�cej ni� jednej cyfrze, lub gdy po parametrze wyst�puje znak, kt�ry nie powinien by� interpretowany jako cz�� jego nazwy.

Je�eli pierwszym znakiem parametru jest wykrzyknik, to rozpoczyna on poziom zagnie�d�enia zmiennej po�redniej. Bash pos�uguje si� warto�ci� zmiennej utworzonej z reszty parametru jako nazw� zmiennej; zmienna ta jest nast�pnie interpretowana a w dalszym podstawianiu u�ywana jest otrzymana warto�� zamiast warto�ci samego parametru. Znane jest to jako interpretacja po�rednia (indirect expansion). Wyj�tkiem jest tu interpretacja ${!przedrostka*} opisana poni�ej.

W ka�dym z poni�szych przypadk�w, s�owo podlega interpretacji tyldy, podstawianiu parametr�w, podstawianiu wynik�w polece� i interpretacji wyra�e� arytmetycznych. Gdy nie przeprowadza interpretacji pod�a�cuch�w, bash sprawdza czy parametr nie jest pusty lub nieustawiony;

${parametr:-s�owo}: U�ywa warto�ci domy�lnych. Je�eli parametr jest nieustawiony lub pusty, to podstawiane jest zinterpretowane s�owo. W przeciwnym razie, podstawiana jest warto�� parametru.
${parametr:=s�owo}: Przypisuje warto�ci domy�lne. Je�eli parametr jest nieustawiony lub pusty, to jest mu przypisywane zinterpretowane s�owo. Nast�pnie podstawiana jest warto�� parametru. Nie mo�na w ten spos�b przypisywa� warto�ci parametrom pozycyjnym ani parametrom specjalnym.
${parametr:?s�owo}: Wy�wietla b��d je�li pusty lub nieustawiony. Je�eli parametr jest nieustawiony lub pusty, to na standardowe wyj�cie b��d�w zapisywane jest zinterpretowane s�owo (lub komunikat o takim wyniku, je�li brak s�owa). Je�li pow�oka nie jest interaktywna, to ko�czy prac�. W przeciwnym wypadku, podstawiana jest warto�� parametru.
${parametr:+s�owo}: U�ywa warto�ci alternatywnej. Je�eli parametr jest nieustawiony lub pusty, to nic nie jest podstawiane, w przeciwnym razie podstawiane jest zinterpretowane s�owo.
: ${parametr:offset}
${parametr:offset:d�ugo��}: Interpretacja pod�a�cuch�w. Interpretuje co najwy�ej d�ugo�� znak�w parametru poczynaj�c od znak�w okre�lonych przez offset. Je�li pomini�to d�ugo��, to interpretuje pod�a�cuch parametru poczynaj�c od znaku okre�lonego przez offset. d�ugo�� i offset s� wyra�eniami arytmetycznymi (zobacz OBLICZANIE WYRA�E� ARYTMETYCZNYCH poni�ej). d�ugo�� musi dawa� w wyniku liczb� wi�ksz� b�d� r�wn� zero. Je�eli offset daje w wyniku liczb� mniejsz� od zera, to uzyskana warto�� u�ywana jest jako offset liczony od ko�ca warto�ci parametru. Je�eli parametrem jest @, to wynikiem jest d�ugo�� parametr�w pozycyjnych, pocz�wszy od offset. Je�eli parametr jest nazw� tablicy indeksowanej przez @ lub *, to wynikiem jest d�ugo�� cz�onk�w tablicy pocz�wszy od ${parametr[offset]}. Indeksowanie pod�a�cucha rozpoczyna si� od zera, chyba �e u�ywane s� parametry pozycyjne, w�wczas indeksowanie zaczyna si� od 1.
${!przedrostek*}: rozwija si� w list� nazw tych zmiennych, kt�rych nazwy rozpoczynaj� si� od przedrostka, rozdzielonych od siebie pierwszym znakiem zmiennej specjalnej IFS.
${#parametr}: Podstawiana jest d�ugo��, w znakach, warto�ci parametru. Je�eli parametrem jest * lub @, warto�� podstawiana jest liczb� parametr�w pozycyjnych. Je�eli parametr jest nazw� tablicy o indeksowanej przez * lub @, warto�� podstawiana jest liczb� element�w tablicy.
: ${parametr#s�owo}
${parametr##s�owo}: s�owo jest interpretowane tworz�c wzorzec, tak samo jak przy rozwijaniu nazw plik�w. Je�eli wzorzec pasuje do pocz�tku warto�ci parametru, to wynikiem interpretacji jest zinterpretowana warto�� parametru z usuni�tym najkr�tszym (przypadek ,,#'') lub najd�u�szym (przypadek ,,##'') pasuj�cym wzorcem. Je�eli parametrem jest @ lub *, to operacja usuni�cia wzorca stosowana jest do ka�dego po kolei parametru pozycyjnego, za� wynikiem interpretacji jest powsta�a lista. Je�li parametr jest zmienn� tablicow� indeksowan� przez @ lub *, operacja usuwania wzorca jest przeprowadzana po kolei na ka�dym elemencie tablicy, za� wynikiem interpretacji jest powsta�a lista.
: ${parametr%s�owo}
${parametr%%s�owo}: s�owo jest interpretowane tworz�c wzorzec, tak samo jak przy rozwijaniu nazw plik�w. Je�eli wzorzec pasuje do ko�cowej cz�ci zinterpretowanego parametru, wynikiem interpretacji jest zinterpretowana warto�� parametru z usuni�tym najkr�tszym (przypadek ,,%'') lub najd�u�szym (przypadek ,,%%'') pasuj�cym wzorcem. Je�eli parametrem jest @ lub *, to operacja usuni�cia wzorca stosowana jest do ka�dego po kolei parametru pozycyjnego, za� wynikiem interpretacji jest powsta�a lista. Je�li parametr jest zmienn� tablicow� indeksowan� przez @ lub *, operacja usuwania wzorca jest przeprowadzana po kolei na ka�dym elemencie tablicy, za� wynikiem interpretacji jest powsta�a lista.
: ${parametr/wzorzec/�a�cuch}
${parametr//wzorzec/�a�cuch}: wzorzec jest interpretowany tworz�c wzorzec, tak samo jak przy rozwijaniu nazw plik�w. Interpretowany jest parametr, a najd�u�sze dopasowanie wzorca do jego zinterpretowanej warto�ci zast�powane jest �a�cuchem. W pierwszej postaci, zast�powane jest tylko pierwsze dopasowanie. Druga posta� powoduje zast�pienie wszystkich dopasowa� wzorca �a�cuchem. Je�eli wzorzec rozpoczyna si� od #, to musi pasowa� do pocz�tku zinterpretowanej warto�ci parametru. Je�eli pattern rozpoczyna si� od %, to musi pasowa� do ko�ca zinterpretowanej warto�ci parametru. Je�li �a�cuch jest pusty, to dopasowania wzorca s� usuwane a / wyst�puj�ce po wzorcu mo�na pomin��. Je�eli parametrem jest @ lub *, to operacja podstawiania stosowana jest do ka�dego po kolei parametru pozycyjnego, za� wynikiem interpretacji jest powsta�a lista. Je�li parametr jest zmienn� tablicow� indeksowan� przez @ lub *, operacja podstawiania jest przeprowadzana po kolei na ka�dym elemencie tablicy, za� wynikiem interpretacji jest powsta�a lista.

Podstawianie wynik�w polece�

Podstawianie wynik�w polece� (command substitution) pozwala na zast�powanie nazwy polecenia wyj�ciem (wynikiem) z jego dzia�ania. Posiada dwie postaci:

: $(polecenie)

lub

: `polecenie`

Bash wykonuje interpretacj� wykonuj�c polecenie i zast�puj�c podstawiane polecenie jego utworzonym standardowym wyj�ciem, z usuni�tymi ko�cowymi znakami nowej linii. Zawarte wewn�trz wyniku znaki nowej linii nie s� usuwane, ale nog� by� usuni�te podczas podzia�u na s�owa. Podstawienie wyniku polecenia $(cat plik) mo�na zast�pi� r�wnowa�nym, ale szybszym $(< plik).

Gdy u�ywane jest podstawianie w starym stylu, z u�yciem odwrotnych apostrof�w, odwrotny uko�nik zachowuje swe znaczenie dos�owne, z wyj�tkiem przypadk�w, gdy poprzedza on $, ` lub \. Pierwszy odwrotny apostrof (`) nie poprzedzony odwrotnym uko�nikiem ko�czy podstawianie wyniku polecenia. Podczas pos�ugiwania si� postaci� $(polecenie), polecenie tworz� wszystkie znaki pomi�dzy nawiasami; �aden nie jest traktowany specjalnie.

Podstawianie wynik�w polece� mo�e by� zagnie�d�ane. W celu zagnie�d�enia postaci z odwrotnymi apostrofami zabezpiecz wewn�trzne przed interpretacj� u�ywaj�c odwrotnych uko�nik�w.

Je�eli podstawianie pojawia si� wewn�trz cudzys�ow�w, to na wynikach nie jest przeprowadzany podzia� na s�owa ani rozwini�cie nazw plik�w.

Interpretacja wyra�e� arytmetycznych

Interpretacja wyra�e� arytmetycznych pozwala na obliczanie wyra�e� arytmetycznych i podstawianie wyniku. Format interpretacji arytmetycznej:

: $((wyra�enie))

wyra�enie traktowane jest tak, jakby by�o uj�te w cudzys�owy, ale cudzys��w wewn�trz nawias�w nie jest traktowany specjalnie. Wszystkie tokeny w wyra�eniu podlegaj� interpretacji parametr�w, interpretacji �a�cuch�w, podstawianiu wynik�w polece� i usuwaniu cudzys�ow�w.

Interpretacja przeprowadzana jest zgodnie z zasadami podanymi poni�ej w sekcji OBLICZENIAARYTMETYCZNE. Je�eli wyra�enie jest nieprawid�owe, bash wypisuje komunikat o niepowodzeniu i nie wyst�puje �adne podstawienie.

Podstawianie wynik�w proces�w (Process substitution)

Podstawianie wynik�w proces�w obs�ugiwane jest na systemach obs�uguj�cych potoki nazwane (FIFO) lub metod� /dev/fd nazywania otwartych plik�w. Przybiera ono posta� <(lista) lub >(lista). Proces lista uruchamiany jest z wej�ciem i wyj�ciem pod��czonym do FIFO lub jakiego� pliku w /dev/fd. W wyniku interpretacji nazwa tego pliku przesy�ana jest jako argument bie��cego polecenia. Je�eli pos�u�ono si� postaci� >(lista), zapis do pliku b�dzie stanowi� wej�cie dla listy. Je�eli pos�u�ono si� postaci� <(lista), plik przekazany jako argument powinien zosta� odczytany w celu uzyskania wyj�cia listy.

Gdy jest to mo�liwe, podstawianie wynik�w procesu wykonywane jest r�wnocze�nie z interpretacj� parametr�w i zmiennych, podstawianiem wynik�w polece� i interpretacj� wyra�e� arytmetycznych.

Podzia� na s�owa

Pow�oka przeszukuje wyniki interpretacji parametr�w, podstawiania polece� i interpretacji wyra�e� arytmetycznych, kt�re nie pojawiaj� si� wewn�trz cudzys�ow�w, w celu przeprowadzenia podzia�u na s�owa.

Pow�oka traktuje ka�dy znak IFS jak separator i w miejscu ich wyst�powania dzieli na s�owa wyniki innych interpretacji. Je�eli IFS nie jest ustawione lub jego warto�ci� jest dok�adnie <spacja><tab><nowalinia>, warto�� domy�lna, to do podzia�u na s�owa s�u�y dowolna sekwencja znak�w IFS. Je�eli IFS posiada warto�� inn� ni� domy�lna, to sekwencje bia�ych znak�w spacji i tabulacji s� ignorowane na pocz�tku i ko�cu s�owa, dop�ki bia�y znak wyst�puje w warto�ci IFS (bia�y znak IFS). Inne znaki w IFS nie b�d�ce bia�ymi znakami IFS, ��cznie z dowolnymi przyleg�ymi bia�ymi znakami IFS, ograniczaj� pole. Sekwencja bia�ych znak�w IFS jest r�wnie� traktowana jako ogranicznik. Je�li IFS jest �a�cuchem pustym, to nie wyst�puje podzia� na s�owa.

Jawnie puste argumenty ("" lub '') s� pozostawiane. Niecytowane argumenty puste niejawnie, wynikaj�ce z interpretacji parametr�w nie posiadaj�cych warto�ci, s� usuwane. Je�li parametr bez warto�ci interpretowany jest wewn�trz cudzys�ow�w, to wynikiem jest argument pusty i jest on zachowywany.

Zauwa�, �e je�li nie wyst�puje interpretacja, to nie jest r�wnie� wykonywany podzia�.

Rozwijanie nazw plik�w (Pathname Expansion)

Po podziale na s�owa, je�eli nie ustawiona zosta�a opcja -f, przegl�da ka�de s�owo w poszukiwaniu znak�w *, ? i [. Je�li pojawia si� jeden z nich, to s�owo uwa�ane jest za wzorzec i zast�powane jest posortowan� alfabetycznie list� nazw plik�w pasuj�cych do wzorca. Je�eli nie znaleziono pasuj�cych nazw a wy��czona jest opcja nullglob pow�oki, s�owo pozostawiane jest bez zmian. Je�eli nullglob jest w��czone, a nie znaleziono dopasowa�, to s�owo jest usuwane. Je�eli w��czona jest opcja nocaseglob pow�oki, to dopasowywanie wzorca wykonywane jest bez zwracania uwagi na wielko�� liter. Gdy do rozwini�cia nazw plik�w u�ywa si� wzorca, to znak ,,.'' na pocz�tku nazwy lub bezpo�rednio po uko�niku musi zosta� dopasowany dos�ownie, chyba �e ustawiono opcj� dotglob pow�oki. Podczas dopasowywania nazwy pliku znak uko�nika musi zawsze zosta� dopasowany dos�ownie. W pozosta�ych przypadkach, kropka ,,.'' nie jest traktowana specjalnie. Zobacz poni�ej opis shopt w sekcji WBUDOWANEPOLECENIAPOW�OKI, gdzie znajdziesz om�wienie opcji pow�oki nocaseglob, nullglob i dotglob.

Do ograniczenia zestawu nazw plik�w pasuj�cych do wzorca mo�na wykorzysta� zmienn� pow�oki GLOBIGNORE. Je�eli GLOBIGNORE jest ustawione, ka�da z pasuj�cych nazw plik�w pasuj�ca r�wnie� do jednego ze wzorc�w w GLOBIGNORE jest usuwana z listy dopasowa�. Nazwy plik�w ,,.'' i ,,..'' s� zawsze ignorowane, nawet gdy GLOBIGNORE jest ustawione. Jednak�e, ustawienie GLOBIGNORE skutkuje w��czeniem opcji dotglob, tak �e b�d� dopasowywane wszystkie inne nazwy plik�w rozpoczynaj�ce si� od kropki. W celu uzyskania starego zachowania, ignoruj�cego nazwy zaczynaj�ce si� ,,.'', jednym ze wzorc�w w GLOBIGNORE nale�y zrobi� ,,.*'' . Opcja dotglob jest wy��czana, gdy kasowane jest GLOBIGNORE .

Dopasowanie wzorca

Ka�dy znak pojawiaj�cy si� we wzorcu, r�nych od specjalnych znak�w wzorca opisanych poni�ej, dopasowuje sam siebie. Znak NUL nie mo�e wyst�pi� we wzorcu. Specjalne znaki wzorca musz� by� cytowane, je�eli maj� by� dopasowane dos�ownie.

Specjalne znaki wzorca maj� nast�puj�ce znaczenie:

*: Dopasowuje dowolny �a�cuch, ��cznie z �a�cuchem pustym.
?: Dopasowuje dowolny pojedynczy znak.
[...]: Dopasowuje jeden z uj�tych w nawiasy kwadratowe znak�w. Para znak�w rozdzielona my�lnikiem opisuje wyra�enie zakresu; dopasowywany jest nim dowolny znak, kt�ry przy sortowaniu leksykalnym, z zastosowaniem bie��cego ustawienia locale i zestawu znak�w, wypada mi�dzy tymi dwoma znakami, w��cznie z nimi. Je�eli pierwszym znakiem wyst�puj�cym po [ jest ! lub ^, to dopasowywany jest dowolny znak nie zawarty w nawiasach. Kolejno�� sortowania znak�w w wyra�eniach zakresu okre�lona jest przez bie��ce ustawienie locale i warto�� zmiennej �rodowiskowej LC_COLLATE, je�li istnieje. Znak - mo�na dopasowa� w��czaj�c go jako pierwszy lub ostatni ze znak�w zestawu. Znak ] mo�na dopasowa� w��czaj�c go jako pierwszy znak zestawu.

Wewn�trz [ i ], mo�na podawa� klasy znak�w (character classes), u�ywaj�c sk�adni [:klasa:], gdzie klasa jest jedn� z poni�szych klas zdefiniowanych w standardzie POSIX.2:

alnum alpha ascii blank cntrl digit graph lower print punct space upper xdigit
Klasa znak�w dopasowuje dowolny znak nale��cy do tej klasy.

Wewn�trz [ i ], mo�na poda� klas� r�wnowa�no�ci, u�ywaj�c sk�adni [=z=], kt�ra dopasowuje wszystkie znaki o tej samej wadze sortowania (zdefiniowan� w bie��cym ustawieniu locale) co znak z.

Wewn�trz [ i ], sk�adnia [.symbol.] dopasowuje symbol sortowania (collating symbol) symbol.

Je�eli przy pomocy wbudowanego shopt w��czono opcj� extglob, to rozpoznawane jest kilka rozszerzonych operator�w dopasowania wzorc�w. W poni�szym opisie, lista-wzorc�w jest list� z�o�on� z jednego lub wi�cej wzorc�w rozdzielonych znakiem |. Wzorce z�o�one mo�na konstruowa� przy pomocy jednego lub wi�cej poni�szych pod-wzorc�w:

?(lista-wzorc�w): Dopasowuje zero lub jedno wyst�pienie zadanych wzorc�w
*(lista-wzorc�w): Dopasowuje zero lub wi�cej wyst�pie� zadanych wzorc�w
+(lista-wzorc�w): Dopasowuje jedno lub wi�cej wyst�pie� zadanych wzorc�w
@(lista-wzorc�w): Dopasowuje dok�adnie jeden z zadanych wzorc�w
!(lista-wzorc�w): Dopasowuje cokolwiek pr�cz jednego z zadanych wzorc�w

Usuni�cie cytowa�

Po poprzednich interpretacjach, wszystkie niecytowane wyst�pienia znak�w \, ' i ", kt�re nie wynik�y z jednej z powy�szych interpretacji, s� usuwane.

PRZEKIEROWANIE

Przed wykonaniem polecenia, jego wej�cie i wyj�cie mog� zosta� przekierowane przy pomocy specjalnej notacji interpretowanej przez pow�ok�. Przekierowa� mo�na te� u�ywa� do otwierania i zamykania plik�w dla �rodowiska wykonywania bie��cej pow�oki. Poni�sze operatory przekierowania mog� wyst�powa� przed lub pojawia� si� gdziekolwiek wewn�trz polecenia prostego lub wyst�powa� po poleceniu. Przekierowania przetwarzane s� w kolejno�ci wyst�powania, od lewej do prawej.

W poni�szych opisach, je�li pomini�to deskryptor pliku, a pierwszym znakiem operatora przekierowania jest <, przekierowanie dotyczy standardowego wej�cia (deskryptor pliku 0). Je�eli pierwszym znakiem operatora przekierowania jest >, przekierowanie dotyczy standardowego wyj�cia (deskryptor pliku 1).

S�owo nast�puj�ce do operatorze przekierowania w poni�szych opisach podlega, chyba �e podano inaczej, interpretacji nawias�w, interpretacji tyldy, interpretacji parametr�w, podstawianiu wynik�w polece�, interpretacji wyra�e� arytmetycznych, usuwaniu cytowa�, rozwijaniu nazw plik�w i podzia�owi na s�owa. Je�li zinterpretowane zostanie jako wi�cej ni� jedno s�owo, to bash zg�osi b��d.

Zauwa�, �e kolejno�� przekierowa� jest znacz�ca. Na przyk�ad, polecenie

: ls > dirlist 2>&1

kieruje zar�wno standardowe wyj�cie jak i wyj�cie diagnostyczne (stderr) do pliku dirlist, podczas gdy polecenie

: ls 2>&1 > dirlist

kieruje tylko standardowe wyj�cie do pliku dirlist, gdy� wyj�cie b��d�w zosta�o zduplikowane jako standardowe wyj�cie przed przekierowaniem wyj�cia do dirlist.

Bash obs�uguje kilka nazw plik�w w spos�b specjalny gdy s� one u�yte w przekierowaniach. Opisano to w poni�szej tablicy:

/dev/fd/fd: Je�eli fd jest poprawn� liczb� ca�kowit�, to duplikowany jest deskryptor pliku fd.
/dev/stdin: Duplikowany jest deskryptor pliku 0.
/dev/stdout: Duplikowany jest deskryptor pliku 1.
/dev/stderr: Duplikowany jest deskryptor pliku 2.
/dev/tcp/host/port: Je�li host jest poprawn� nazw� hosta lub adresem internetowym, a port jest liczb� ca�kowit� okre�laj�c� numer portu lub nazw� us�ugi, to bash usi�uje otworzy� po��czenie TCP do odpowiedniego gniazda.
/dev/udp/host/port: Je�li host jest poprawn� nazw� hosta lub adresem internetowym, a port jest liczb� ca�kowit� okre�laj�c� numer portu lub nazw� us�ugi, to bash usi�uje otworzy� po��czenie UDP do odpowiedniego gniazda.

Nieudane otwarcie lub utworzenie pliku powoduje niepowodzenie przekierowania.

Przekierowanie wej�cia

Przekierowanie wej�cia powoduje otwarcie do odczytu pliku, kt�rego nazwa wynika z interpretacji s�owa. Odczyt b�dzie wykonywany z deskryptora pliku n lub standardowego wej�cia (zerowy deskryptor pliku) je�li nie podano n.

Og�lny format przekierowania wej�cia:

: [n]<s�owo

Przekierowanie wyj�cia

Przekierowanie wyj�cia powoduje otwarcie do zapisu pliku, kt�rego nazwa wynika z interpretacji s�owa. Zapis b�dzie wykonywany z deskryptora pliku n lub standardowego wyj�cia (deskryptor pliku 1) je�li nie podano n. Je�eli plik nie istnieje jest tworzony; je�eli istnieje obcinany jest do rozmiaru zerowego.

Og�lny format przekierowania wyj�cia:

: [n]>s�owo

Je�eli operatorem przekierowania jest >, a zosta�a w��czona opcja noclobber wbudowanego polecenie set, to przekierowanie nie powiedzie si� je�eli plik o nazwie wynikaj�cej z interpretacji s�owa istnieje i jest zwyk�ym plikiem. Je�eli operatorem przekierowania jest >|, albo operatorem jest > przy niew��czonej opcji noclobber, to wykonywana jest pr�ba przekierowania, nawet je�li plik s�owo istnieje.

Do��czanie przekierowanego wyj�cia

Przekierowanie wyj�cia w ten spos�b powoduje, �e plik o nazwie wynikaj�cej z interpretacji s�owa zostanie otwarty do do��czania (append). Do��czanie b�dzie wykonywane z deskryptora pliku n lub standardowego wyj�cia (deskryptor pliku 1) je�li nie podano n. Je�eli plik nie istnieje jest tworzony.

Og�lny format do��czania wyj�cia:

: [n]>>s�owo

Przekierowanie standardowego wyj�cia i wyj�cia b��d�w

Bash pozwala, przy pomocy tej konstrukcji, przekierowa� standardowe wyj�cie (deskryptor pliku 1) i standardowe wyj�cie b��d�w (deskryptor plik�w 2) do pliku, kt�rego nazw� jest zinterpretowane s�owo.

Istniej� dwie postaci takiego przekierowania:

: &>s�owo

: >&s�owo

Spo�r�d nich, zalecan� jest pierwsza forma. Jest ona semantycznie r�wnowa�na

: >s�owo 2>&1

Dokumenty w��czone (Here Documents)

Ten typ przekierowania instruuje pow�ok�, by czyta�a wej�cie z bie��cego �r�d�a a� do napotkania wiersza zawieraj�cego tylko s�owo (bez �adnych ko�cz�cych odst�p�w). Wszystkie wiersze przeczytane do tego momentu s� nast�pnie u�ywane jako standardowe wej�cie polecenia.

Format dokument�w w��czonych jest nast�puj�cy:

<<[-]s�owo
        dokument w��czony
ogranicznik

Na s�owie nie jest wykonywana interpretacja parametr�w, podstawiania wynik�w polece�, rozwijanie nazw plik�w ani interpretacja wyra�e� arytmetycznych. Je�eli jakie� znaki w s�owie s� cytowane, to ogranicznik jest wynikiem usuni�cia cytowa� ze s�owa, a wiersze w dokumencie w��czonym nie s� interpretowane. Je�eli s�owo nie jest cytowane, wszystkie wiersze dokumentu w��czonego podlegaj� interpretacji parametr�w, podstawianiu polece� i interpretacji wyra�e� arytmetycznych. W tym ostatnim przypadku, sekwencja \<nowalinia> jest ignorowana, a do cytowania znak�w \, $ i ` musi by� u�yte \.

Je�eli operatorem przekierowania jest <<-, to wszystkie pocz�tkowe znaki tabulacji s� obcinane z wierszy wej�ciowych i wiersza zawieraj�cego ogranicznik. Pozwala to na ustawienie naturalnych wci�� dla dokument�w w��czonych w skryptach pow�oki.

Powielanie deskryptor�w plik�w

Operator przekierowania

: [n]<&s�owo

s�u�y do powielania deskryptor�w plik�w wej�ciowych. Je�eli s�owo zinterpretowane zostanie jako jedna lub wi�cej cyfr, to deskryptor pliku oznaczony przez n czyniony jest kopi� tego deskryptora. Je�eli cyfry w s�owie nie okre�laj� otwartego dla wej�cia deskryptora, pojawia si� b��d przekierowania. Je�eli s�owo zinterpretowane jest jako -, deskryptor pliku n jest zamykany. Je�eli n nie zosta�o okre�lone, to stosowane jest standardowe wej�cie (deskryptor pliku 0).

Operator

: [n]>&s�owo

podobnie, s�u�y do powielania deskryptor�w standardowego wyj�cia. Je�eli nie okre�lono n, stosowane jest standardowe wyj�cie (deskryptor pliku 1). Je�eli cyfry w s�owie nie okre�laj� deskryptora pliku otwartego do wyj�cia, pojawia si� b��d przekierowania. W przypadku specjalnym, je�eli pomini�to n, a s�owo nie jest interpretowane jako jedna lub wi�cej cyfr, to przekierowywane s� standardowe wyj�cie i standardowe wyj�cie b��d�w, jak opisano poprzednio.

Otwieranie deskryptor�w plik�w do odczytu i zapisu

Operator przekierowania

: [n]<>s�owo

powoduje, �e plik o nazwie wynik�ej z interpretacji s�owa zostanie otwarty do odczytu i zapisu. Odczyt i zapis b�d� wykonywane z deskryptora pliku n lub standardowego wej�cia (deskryptor pliku 0) je�li nie podano n. Je�eli plik nie istnieje jest tworzony.

ALIASY

Aliasy (czyli synonimy) pozwalaj� na zast�pienie s�owa �a�cuchem, gdy zostanie ono u�yte jako pierwsze s�owo w poleceniu prostym. Pow�oka utrzymuje list� alias�w, kt�re mog� by� ustawiane i uniewa�niane przy pomocy wbudowanych polece� alias i unalias (zobacz poni�ej WBUDOWANEPOLECENIAPOW�OKI). Dla pierwszego s�owa ka�dego polecenia, je�li nie jest cytowane, nast�puje sprawdzenie, czy posiada ono alias. Je�eli tak, to s�owo to jest zast�powane tekstem aliasu. Nazwa aliasu i zast�puj�cy ja tekst mog� zawiera� dowolne poprawne wej�cie pow�oki, ��cznie z metaznakami podanymi powy�ej, z wyj�tkiem tego, �e nazwy alias�w nie mog� zawiera� znaku r�wno�ci =. Pierwsze s�owo tekstu zast�puj�cego jest z kolei sprawdzane na aliasy, ale s�owo identyczne z interpretowanym w�a�nie aliasem nie jest interpretowane powt�rnie. Oznacza to, �e mo�na mie� alias ls do ls -F, na przyk�ad, a bash nie b�dzie usi�owa� rekurencyjnie interpretowa� zast�puj�cego tekstu. je�eli ostatnim znakiem warto�ci aliasu jest odst�p, to nast�pne s�owo polecenia wyst�puj�ce po aliasie ma r�wnie� sprawdzan� interpretacj� alias�w.

Aliasy s� tworzone i pokazywane poleceniem alias, a usuwane poleceniem unalias.

Nie ma �adnego mechanizmu pos�ugiwania si� argumentami w tek�cie zast�puj�cym. Je�li potrzebne s� argumenty, powinna zosta� u�yta funkcja pow�oki (zobacz poni�ej FUNKCJE).

Aliasy nie s� interpretowane, gdy pow�oka nie jest interaktywna, chyba �e ustawiono opcj� pow�oki expand_aliases przy pomocy shopt (zobacz opis shopt w sekcji WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI poni�ej).

Regu�y dotycz�ce definiowania i u�ywania alias�w s� nieco zagmatwane. Bash zawsze czyta co najmniej jeden pe�ny wiersz z wej�cia przed wykonaniem jakichkolwiek polece� tego wiersza. Aliasy interpretowane s� w czasie odczytu polecenia, nie podczas jego wykonywania. Z tego powodu, definicja aliasu wyst�puj�ca w tym samym wierszu, co inne polecenie nie zadzia�a a� do przeczytania nast�pnego wiersza wej�cia. Na polecenia wyst�puj�ce po definicji aliasu, w tym samym wierszu, nowy alias nie ma wp�ywu. Zachowanie to ujawnia si� tak�e podczas wykonywania funkcji. Aliasy interpretowane s� w czasie odczytu definicji funkcji, nie za� podczas jej wykonywania, gdy� sama definicja funkcji stanowi polecenie z�o�one. W skutek tego aliasy zdefiniowane w funkcji nie s� dost�pne, a� do chwili po wykonaniu funkcji. Dla bezpiecze�stwa, zawsze umieszczaj definicje alias�w w odr�bnym wierszu i nie u�ywaj alias w poleceniach z�o�onych.

Prawie w ka�dym zastosowaniu aliasy s� wyparte przez funkcje pow�oki.

FUNKCJE

Punkcja pow�oki, zdefiniowana jak opisano powy�ej, w sekcji GRAMATYKAPOW�OKI, przechowuje szereg polece� do p�niejszego wykonania. Gdy nazwa funkcji pow�oki u�ywana jest jako nazwa polecenia prostego, wykonywana jest lista polece� zwi�zanych z t� nazw� funkcji. Funkcje wykonywane s� w kontek�cie bie��cej pow�oki; do ich interpretacji nie jest tworzony �aden nowy proces (zauwa� r�nic� w stosunku do wykonania skryptu pow�oki). Podczas wykonywania funkcji, przekazane jej argumenty staj� si� parametrami pozycyjnymi. Aktualizowany jest specjalny parametr #, tak by odzwierciedla� zmian�. Parametr pozycyjny 0 nie jest zmieniany. Zmienna FUNCNAME podczas wykonywania funkcji ustawiana jest na jej nazw�. Wszystkie inne aspekty �rodowiska wykonywania pow�oki s� identyczne mi�dzy funkcj� i jej wywo�uj�cym, z wyj�tkiem tego, �e nie jest dziedziczona pu�apka (trap) DEBUG (zobacz opis wbudowanego trap poni�ej, w sekcji WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI ).

Zmienne lokalne dla funkcji mog� by� deklarowane przy pomocy wbudowanego polecenia local. Zwykle zmienne i ich warto�ci s� wsp�lne dla funkcji i jej wo�aj�cego.

Je�eli w funkcji wywo�ywane jest wbudowane polecenie return, funkcja ko�czy dzia�anie i wykonywanie wznawiane jest od nast�pnego polecenia po wywo�aniu funkcji. Gdy funkcja ko�czy dzia�anie, parametrom pozycyjnym i parametrowi specjalnemu # przywracane s� warto�ci, jakie posiada�y one przed wykonaniem funkcji.

List� nazw i definicji funkcji mo�na uzyska� przy pomocy opcji -f wbudowanych polece� declare lub typeset. Opcja -F polece� declare lub typeset podaje same nazwy funkcji. Funkcje mo�na eksportowa�, tak �e b�d� one automatycznie zdefiniowane w podpow�okach. Wykonuje si� to przy pomocy opcji -f wbudowanego polecenia export.

Funkcje mog� by� rekurencyjne. Nie ma narzuconego ograniczenia na liczb� rekurencyjnych wywo�a�.

OBLICZANIE WYRA�E� ARYTMETYCZNYCH

Pow�oka pozwala, pod pewnymi warunkami, na obliczanie warto�ci wyra�e� arytmetycznych (zobacz wbudowane polecenie let i Interpretacja wyra�e� arytmetycznych). Obliczenia wykonywane s� na d�ugich liczbach ca�kowitych (long integer), bez kontroli przepe�nienia (overflow), mimo i� dzielenie przez 0 jest przechwytywane i oznaczane jako b��d. Operatory i ich priorytety oraz spos�b ich do��czania s� takie same jak w j�zyku C. Poni�sza lista operator�w pogrupowana jest w poziomy operator�w o jednakowym priorytecie. Poziomy podano w kolejno�ci malej�cego priorytetu.

id++ id--: post-inkrementacja i post-dekrementacja zmiennej
++id --id: pre-inkrementacja i pre-dekrementacja zmiennej
- +: jednoargumentowy minus i plus
! ~: negacja logiczna i bitowa
**: pot�gowanie
* / %: mno�enie, dzielenie, reszta z dzielenia
+ -: dodawanie, odejmowanie
<< >>: lewo i prawostronne przesuni�cie bitowe
<= >= < >: por�wnanie
== !=: r�wno�ci i nier�wno��
&: bitowa koniunkcja (AND)
^: bitowa alternatywa wy��czna (XOR)
|: bitowa alternatywa (OR)
&&: logiczna koniunkcja (AND)
||: logiczna alternatywa (OR)
wyra�?wyra�:wyra�: obliczenie warunkowe (conditional evaluation)
= *= /= %= += -= <<= >>= &= ^= |=: przypisanie
wyra�1 , wyra�2: przecinek

Jako operandy dozwolone s� zmienne pow�oki; interpretacja parametr�w przeprowadzana jest przed obliczeniem wyra�enia. Wewn�trz wyra�enia, do zmiennych pow�oki mo�na si� te� odwo�ywa� przez nazw�, bez u�ycia sk�adni interpretacji parametr�w. Gdy wyst�pi odwo�anie si� do zmiennej, jej warto�� obliczana jest jako wyra�enie arytmetyczne. Zmienna pow�oki nie musi mie� w��czonego atrybutu liczby ca�kowitej by mog�a by� u�yta w wyra�eniu.

Sta�e z pocz�tkowym 0 interpretowane s� jako liczby �semkowe. Pocz�tkowe 0x lub 0X oznacza liczb� szesnastkow�. W pozosta�ych przypadkach liczby maj� posta� [podstawa#]n, gdzie podstawajest liczb� dziesi�tn� pomi�dzy 2 a 64 reprezentuj�c� podstaw� uk�adu pozycyjnego, za� n liczb� w uk�adzie o tej podstawie. Je�li pomini�to podstawa#, to u�ywana jest podstawa 10. Cyfry wi�ksze ni� 9 reprezentowane s� przez ma�e litery, wielkie litery, @ i _, w tej kolejno�ci. Je�eli podstawa jest mniejsza b�d� r�wna 36, to do zapisu liczb pomi�dzy 10 a 35 mo�na u�ywa� zamiennie ma�ych i wielkich liter.

Operatory interpretowane s� w kolejno�ci priorytetu. Podwyra�enia w nawiasach obliczane s� jako pierwsze i mog� uniewa�ni� podane wy�ej regu�y priorytet�w.

WYRA�ENIA WARUNKOWE

Wyra�enia warunkowe u�ywane s� przez polecenie z�o�one [[ oraz polecenia wbudowane test i [ do testowania atrybut�w pliku i wykonywania por�wna� �a�cuchowych i arytmetycznych. Wyra�enia z�o�one s� z poni�szych jedno- i dwuargumentowych sk�adowych. Je�li kt�ry� z argument�w plikowych jednej z sk�adowych jest w postaci /dev/fd/n, to sprawdzany jest deskryptor pliku n. Je�eli argument plik kt�rej� sk�adowej jest jednym z /dev/stdin, /dev/stdout lub /dev/stderr, to sprawdzany jest, odpowiednio, deskryptor 0, 1 lub 2.

-a plik: Prawda je�li plik istnieje.
-b plik: Prawda je�li plik istnieje i jest blokowym plikiem specjalnym.
-c plik: Prawda je�li plik istnieje i jest znakowym plikiem specjalnym.
-d plik: Prawda je�li plik istnieje jest katalogiem.
-e plik: Prawda je�li plik istnieje.
-f plik: Prawda je�li plik istnieje i jest plikiem zwyk�ym.
-g plik: Prawda je�li plik istnieje i ma ustawiony bit set-group-id.
-h plik: Prawda je�li plik istnieje i jest dowi�zaniem symbolicznym.
-k plik: Prawda je�li plik istnieje i ma ustawiony bit ochrony (sticky bit).
-p plik: Prawda je�li plik istnieje i jest potokiem nazwanym (FIFO).
-r plik: Prawda je�li plik istnieje i daje si� czyta�.
-s plik: Prawda je�li plik istnieje i ma rozmiar wi�kszy ni� zero.
-t fd: Prawda je�li deskryptor pliku fd jest otwarty i odnosi si� do terminala.
-u plik: Prawda je�li plik istnieje i ma ustawiony bit set-user-id.
-w plik: Prawda je�li plik istnieje i daje si� do� zapisa�.
-x plik: Prawda je�li plik istnieje i jest wykonywalny.
-O plik: Prawda je�li plik istnieje i jego w�a�cicielem jest efektywny id u�ytkownika.
-G plik: Prawda je�li plik istnieje i jego w�a�cicielem jest efektywny id grupy.
-L plik: Prawda je�li plik istnieje i jest dowi�zaniem symbolicznym.
-S plik: Prawda je�li plik istnieje i jest gniazdem.
-N plik: Prawda je�li plik istnieje i by� zmieniany od czasu ostatniego jego odczytu.
plik1 -nt plik2: Prawda je�li plik1 jest nowszy (wed�ug daty modyfikacji) od pliku2.
plik1 -ot plik2: Prawda je�li plik1 jest starszy ni� plik2.
plik1 -ef plik2: Prawda je�li plik1 i plik2 maj� ten sam numer urz�dzenia i i-w�z�a.
-o nazwa_opcji: Prawda je�li opcja pow�oki nazwa_opcji jest w��czona. Zobacz zestawienie opcji w opisie opcji -o wbudowanego set, poni�ej.
-z �a�cuch: Prawda je�li d�ugo�� �a�cucha wynosi zero.
-n �a�cuch
�a�cuch: Prawda je�li �a�cuch ma d�ugo�� niezerow�.
�a�cuch1 == �a�cuch2: Prawda je�li �a�cuchy s� r�wne. Zamiast == mo�na u�y� =.
�a�cuch1 != �a�cuch2: Prawda je�li �a�cuchy nie s� r�wne.
�a�cuch1 < �a�cuch2: Prawda je�li �a�cuch1 przy sortowaniu wyst�powa�by przed �a�cuchem2 wed�ug bie��cego ustawienia locale.
�a�cuch1 > �a�cuch2: Prawda je�li �a�cuch1 przy sortowaniu wyst�powa�by po �a�cuchu2 wed�ug bie��cego ustawienia locale.
arg1 OP arg2: OP jest jednym z -eq, -ne, -lt, -le, -gt lub -ge. Te arytmetyczne operatory dwuargumentowe zwracaj� prawd� je�li arg1 jest odpowiednio r�wne (eq), nie r�wne (ne), mniejsze ni� (lt), mniejsze b�d� r�wne (le), wi�ksze ni� (gt) lub wi�ksze b�d� r�wne (ge) arg2. Arg1 i arg2 mog� by� dodatnimi lub ujemnymi liczbami ca�kowitymi.

INTERPRETACJA POLECE� PROSTYCH

Gdy wykonywane jest polecenie proste, pow�oka wykonuje nast�puj�ce interpretacje, przypisania i przekierowania, od lewej do prawej.

1.: S�owa oznaczone przez analizator sk�adni jako przypisania zmiennych (poprzedzaj�ce nazw� polecenia) i przekierowania zachowywane s� do p�niejszego przetworzenia.
2.: S�owa, nie b�d�ce przypisaniami zmiennych ani przekierowaniami s� interpretowane. Je�eli po interpretacji pozostan� jakie� s�owa, to pierwsze z nich przyjmowane jest za nazw� polecenia a pozosta�e za argumenty.
3.: Wykonywane s� przekierowania, jak opisano powy�ej w sekcji PRZEKIEROWANIE.
4.: W ka�dym przypisaniu zmiennej tekst po znaku r�wno�ci = podlega interpretacji tyldy, interpretacji parametr�w, podstawianiu wynik�w polece�, interpretacji wyra�e� arytmetycznych i usuwaniu cudzys�ow�w, zanim zostanie przypisany do zmiennej.

Je�eli nie otrzymano �adnej nazwy polecenia, to przypisania zmienncyh dotycz� �rodowiska aktualnej pow�oki. W przeciwnim razie, zmienne s� dodawane do �rodowiska wykonywanego polecenia i nie maj� wp�ywu na �rodowisko bie��cej pow�oki. je�eli kt�re� z przypisa� usi�uje nada� warto�� zmiennej read-only, pojawia si� b��d, a polecenie ko�czy prac� z niezerowym kodem.

Je�eli nie otrzymano �adnej nazwy polecenia, wykonywane s� przekierowania, ale nie maj� one wp�ywu na bie��ce �rodowisko pow�oki. B��d przekierowania powoduje, �e polecenie ko�czy prac� z niezerowym kodem.

Je�eli po interpretacji istnieje nazwa polecenia, to wykonywanie odbywa si� jak opisano poni�ej. W przeciwnym wypadku, polecenie ko�czy prac�. Je�eli jednym z wykonanych krok�w by�o podstawienie wynik�w polecenia, to zwracany kod zako�czenia jest kodem ostatniego wykonanego podstawienia polecenia. Je�li nie wyst�pi�o podstawianie polece�, to polecenie ko�czy prac� z kodem zerowym.

WYKONYWANIE POLECE�

Po podziale polecenia na s�owa, je�li jego wynikiem jest polecenie proste z opcjonaln� list� argument�w, podejmowane s� poni�sze akcje.

Je�li polecenie nie zawiera uko�nik�w, pow�oka usi�uje je zlokalizowa�. je�eli istnieje funkcja pow�oki o tej nazwie, wywo�ywana jest ta funkcja, jak opisano powy�ej w sekcji FUNKCJE. Je�eli nazwa nie pasuje do funkcji, pow�oka szuka jej na li�cie polece� wbudowanych. Je�eli nie znaleziono pasuj�ce, to jest ono wywo�ywane.

Je�eli nazwa nie jest ani funkcj� pow�oki ani poleceniem wbudowanym i nie zawiera uko�nik�w, to bash przeszukuje ka�dy element z PATH usi�uj�c znale�� katalog zawieraj�cy plik wykonywalny o takiej nazwie. Bash pos�uguje si� tablic� mieszaj�c� (hash table) do zapami�tywania pe�nych nazw plik�w wykonywalnych (zobacz hash w WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI poni�ej). Pe�ne przeszukiwanie katalog�w z PATH wykonywane jest tylko wtedy, gdy polecenia nie znaleziono w tablicy mieszaj�cej. Je�eli poszukiwanie nie powiod�o si�, pow�oka wypisuje komunikat o b��dzie i zwraca kod zako�czenia r�wny 127.

Je�eli poszukiwanie by�o pomy�lne lub je�li nazwa polecenia zawiera jeden lub wi�cej uko�nik�w, pow�oka wykonuje zadany program w odr�bnym �rodowisku wykonania. Argumentowi 0 przypisywana jest podana nazwa, a pozosta�ym argumentom polecenia podane argumenty, je�li by�y takowe.

Je�eli wykonanie to nie powiedzie si�, gdy� plik nie ma formatu wykonywalnego, a nie jest katalogiem, to zak�ada si�, �e jest on skryptem pow�oki, plikiem zawieraj�cym polecenia pow�oki. Powo�ywana jest podpow�oka do jego wykonania. Pow�oka ta reinicjuje si�, zatem efekt jest taki, jakby do obs�ugi skryptu zosta�a wywo�ana nowa pow�oka, z wyj�tkiem tego, �e po�o�enia polece� zapami�tane przez rodzica (zobacz hash poni�ej w WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI s� zachowywane przez potomka.

Je�eli program jest plikiem o zawarto�ci rozpoczynaj�cej si� od #!, to reszta pierwszego wiersza okre�la interpreter dla tego programu. Pow�oka uruchamia podany interpreter na systemach operacyjnych, kt�re same nie obs�uguj� tego formatu wykonywalnego. Argumenty dla interpretera sk�adaj� si� z pojedynczego opcjonalnego argumentu wyst�puj�cego po nazwie interpretera w pierwszym wierszu programu, nast�puj�cej po nim nazwy programu i nast�puj�cych po niej argument�w polecenia, je�li by�y takowe.

�RODOWISKO WYKONYWANIA POLECE�

Pow�oka posiada �rodowisko wykonywania (execution environment), sk�adaj�ce si� z:

*: otwarte pliki odziedziczone przez pow�ok� przy wywo�aniu, zmodyfikowane przez przekierowania przekazane do wbudowanego polecenia exec
*: bie��cy katalog roboczy ustawiony przez cd, pushd lub popd, albo odziedziczony przez pow�ok� przy wywo�aniu
*: mask� trybut tworzonych plik�w ustawion� przez umask albo odziedziczon� po rodzicu pow�oki
*: bie��ce pu�apki ustawione przez trap
*: parametry pow�oki ustawione przez przypisania zmiennych przy pomocy set albo odziedziczone ze �rodowiska rodzica pow�oki
*: funkcje pow�oki zdefiniowane podczas wykonywania lub odziedziczone ze �rodowiska rodzica pow�oki
*: opcje w��czone przy wywo�aniu (albo domy�lnie albo przy pomocy argument�w wiersza polece�) albo przez set
*: opcje w��czone przez shopt
*: aliasy pow�oki zdefiniowane przy pomocy alias
*: r�ne id proces�w, ��cznie z identyfikatorami zada� t�a, warto�� $$ i warto�� $PPID

Gdy ma zosta� wykonane polecenie proste inne ni� funkcja pow�oki lub polecenie wbudowane, wywo�ywane jest w odr�bnym �rodowisku wykonania, sk��daj�cych si� z poni�szych element�w. Je�li nie podano inaczej, warto�ci dziedziczone s� z pow�oki.

*: otwarte pliki pow�oki, plus modyfikacje i dodatki okre�lone przez przekierowania polecenia
*: bie��cy katalog roboczy
*: maska trybu tworzonych plik�w
*: zmienne pow�oki oznaczone do wyeksportowania, razem ze zmiennymi wyeksportowanymi do polecenia, przekazane w �rodowisku.
*: pu�apki przechwycone przez pow�ok� resetowane s� do warto�ci odziedziczonych przez ni� od rodzica, a pu�apki ignorowane przez pow�ok� s� ignorowane.

Polecenie wywo�ane w odr�bnym �rodowisku nie mo�e wp�ywa� na �rodowisko wykonywania pow�oki.

Podstawienia wynik�w polece� i polecenia asynchroniczne wywo�ywane s� w �rodowisku podpow�oki, kt�re jest kopi� �rodowiska pow�oki, z wyj�tkiem tego, �e pu�apki przechwycone przez pow�ok� s� resetowane do warto�ci, jakie pow�oka odziedziczy�a po rodzicu podczas wywo�ania. Polecenia wbudowane wywo�ywane jako cz�� potoku r�wnie� wykonywane s� w �rodowisku podpow�oki. Zmiany wykonane w �rodowisku podpow�oki nie mog� wp�ywa� na �rodowisko wykonywania pow�oki.

Je�eli po poleceniu wyst�puje &, a nie uaktywniono sterowania zadaniami, to domy�lnym standardowym wej�ciem dla tego polecenia jest pusty plik /dev/null. W przeciwnym razie wywo�ywane polecenie dziedziczy deskryptory plik�w po wo�aj�cej pow�oce, zmodyfikowane przekierowaniami.

�RODOWISKO

Poczas wywo�ywania program otrzymuje tablic� �a�cuch�w zwan� �rodowiskiem(environment). jest to lista par nazwa-warto��, o postaci nazwa=warto��.

Pow�oka pozwala na manipulowanie �rodowiskiem na kilka sposob�w. Przy wywo�aniu, przeszukuje ona w�asne �rodowisko i tworzy parametr dla ka�dej znalezionej nazwy, automatycznie zaznaczaj�c go do wyeksportowania do proces�w potomnych. Wykonywane polecenia dziedzicz� �rodowisko. Polecenia export i declare -x pozwalaj� na dodawanie i usuwanie ze �rodowiska parametr�w i funkcji. Je�eli w �rodowisku zmieniana jest warto�� parametru, to nowa warto�� staje si� cz�ci� �rodowiska, zast�puj�c star�. �rodowisko dziedziczone przez ka�de wykonywane polecenie sk�ada si� z pocz�tkowego �rodowiska pow�oki, kt�rego warto�ci mog� by� w pow�oce zmieniane, minus ewentualne pary usuni�te poleceniem unset, plus dodane poprzez polecenia export i declare -x.

�rodowisko dla dowolnego polecenia prostego czy funkcji mo�e by� tymczasowo powi�kszone przez poprzedzenie polecenia przypisaniem parametr�w, jak opisano powy�ej w sekcji PARAMETRY. Te instrukcje przypisania maj� wp�yw wy��cznie na �rodowisko postrzegane przez to polecenie.

Je�eli ustawiona jest opcja -k (zobacz poni�ej opis wbudowanego polecenia set), to wszystkie przypisania parametr�w umieszczane s� w �rodowisku polecenia, a nie tylko te, kt�re poprzedzaj� nazw� polecenia.

Gdy bash wywo�uje polecenie zewn�trzne, zmienna _ ustawiana jest na pe�n� nazw� pliku polecenia i przekazywana temu poleceniu w jego �rodowisku.

KOD ZAKO�CZENIA

Dla cel�w pow�oki, polecenie, kt�re zako�czy�o prac� z zerowym kodem zako�czenia, powiod�o si�. Zerowy kod oznacza powodzenie. Niezerowy kod oznacza niepowodzenie. Gdy polecenie ko�czy prac� z b��dem krytycznym N, bash pos�uguje si� warto�ci� 128+N jako kodem zako�czenia.

Je�eli nie znaleziono polecenia, proces potomny powo�any do jego wykonania zwraca kod 127. Je�eli polecenie zosta�o znalezione, ale nie jest wykonywalne, kod zako�czenia wynosi 126.

Je�eli polecenie nie powiod�o si� z powodu b��du podczas interpretacji lub przekierowania, kod zako�czenia jest wi�kszy od zera.

Wbudowane polecenia pow�oki zwracaj� kod 0 (true prawda) je�li si� powiod�y, i niezerowy (false fa�sz) je�li podczas ich wykonywania pojawi� si� b��d. Wszystkie polecenia wbudowane zwracaj� kod 2 dla wskazania niepoprawnego u�ycia.

Sam Bash zwraca kod zako�czenia ostatniego wykonanego polecenia, chyba �e pojawi si� b��d sk�adni, w�wczas ko�czy prac� z warto�ci� niezerow�. Zobacz te� poni�ej polecenie wbudowane exit.

SYGNA�Y

Gdy bash jest interaktywny, przy braku jakichkolwiek pu�apek (przechwytywania sygna��w), ignoruje on SIGTERM (tak, �e kill 0 nie zabija pow�oki interaktywnej), a SIGINT jest przechwytywany i obs�ugiwany (tak, �e wbudowane polecenie wait daje si� przerwa�). We wszystkich przypadkach, bash ignoruje SIGQUIT. Je�eli dzia�a kontrola zada�, bash ignoruje SIGTTIN, SIGTTOU i SIGTSTP.

Zadania synchroniczne uruchomione przez bash maj� procedury obs�ugi sygna��w (signal handlers) ustawione na warto�ci odziedziczone przez pow�ok� po rodzicu. Je�eli nie pracuje kontrola zada�, to polecenia asynchroniczne ignoruj� r�wnie� SIGINT i SIGQUIT. Polecenia uruchamiane wskutek podstawiania polece� ignoruj� generowane z klawiatury sygna�y kontroli zada� SIGTTIN, SIGTTOU i SIGTSTP.

Pow�oka domy�lnie ko�czy prac� po otrzymaniu SIGHUP. Przed zako�czeniem, pow�oka interaktywna rozsy�a otrzymany SIGHUP do wszystkich zada�, pracuj�cych lub zatrzymanych. Do zatrzymanych zada� wysy�any jest SIGCONT by upewni� si�, �e otrzymuj� SIGHUP. Chc�c unikn�� wys�ania sygna�u przez pow�ok� do konkretnego zadania, nale�y usun�� je z tablicy zada� przy pomocy wbudowanego polecenia disown (zobacz poni�ej WBUDOWANEPOLECENIAPOW�OKI) lub oznakowa�, by nie otrzymywa�o SIGHUP, pos�uguj�c si� disown -h.

Je�eli przy pomocy shopt zosta�a ustawiona opcja huponexit pow�oki, bash wysy�a SIGHUP do wszystkich zada�, gdy ko�czy prac� interaktywna pow�oka zg�oszeniowa.

Gdy bash podczas oczekiwania na uko�czenie polecenia otrzymuje sygna�, dla kt�rego ustawiono pu�apk�, pu�apka ta nie zostanie wykonana a� do zako�czenia pracy polecenia. Gdy bash oczekuje na polecenie asynchroniczne za po�rednictwem wbudowanego wait, odbi�r sygna�u, dla kt�rego ustawiono przechwytywanie spowoduje, �e wbudowane wait natychmiast sko�czy prac� z kodem wi�kszym od 128, po czym natychmiast zostanie wywo�ana pu�apka.

KONTROLA ZADA�

Kontrola zada� odnosi si� do mo�liwo�ci selektywnego zatrzymywania (zawieszania - suspend) wykonywania proces�w i p�niejszej kontynuacji (wznawiania - resume) ich wykonywania. U�ytkownik zwykle wykorzystuje to udogodnienie za po�rednictwem interaktywnego interfejsu obs�ugiwanego wsp�lnie przez systemowy sterownik terminala i bash.

Pow�oka kojarzy z ka�dym potokiem zadanie. Przechowuje tablic� aktualnie wykonywanych zada�, kt�r� mo�na przegl�da� za pomoc� polecenia jobs. Gdy bash uruchamia zadanie asynchronicznie (w tle), wypisuje wiersz w rodzaju:

: [1] 25647

wskazuj�cy, �e zadanie to ma numer 1 a ID ostatniego procesu w potoku zwi�zanym z zadaniem wynosi 25647. Wszystkie procesy w jednym potoku nale�� do tego samego zadania. Bash pos�uguje si� abstrakcj� (abstraction) zadania jako podstaw� kontroli zada�.

Dla u�atwienia implementacji interfejsu u�ytkownika do kontroli zada�, system operacyjny utrzymuje poj�cie ID grupy proces�w bie��cego terminala (current terminal process group ID). Elementy tej grupy proces�w (procesy, kt�rych ID grupy proces�w jest r�wny ID grupy proces�w bie��cego terminala) otrzymuj� generowane z klawiatury sygna�y, takie jak SIGINT. M�wimy, �e procesy te pracuj� pierwszoplanowo. Procesy t�a to takie, kt�rych ID grupy proces�w r�ni si� od terminala; procesy takie s� odporne na sygna�y pochodz�ce z klawiatury. Tylko procesom pierwszoplanowym wolno czyta� z lub pisa� na terminalu. Do proces�w t�a usi�uj�cych czyta� (pisa�) z terminala wysy�any jest przez sterownik terminala sygna� SIGTTIN(SIGTTOU), kt�ry, je�li nie zostanie przechwycony, wstrzymuje proces.

Je�eli system operacyjny, na kt�rym dzia�a bash obs�uguje kontrol� zada�, bash zawiera funkcje do jej wykorzystywania. Naci�ni�cie klawisza wstrzymania (zwykle ^Z, Control-Z) podczas pracy procesu powoduje, �e proces ten zostanie zatrzymany a sterowanie zostanie zwr�cone do bash. Naci�ni�cie klawisza op�nione wstrzymanie (zwykle ^Y, Control-Y) powoduje, �e proces zostanie zatrzymywany gdy b�dzie usi�owa� czyta� wej�cie z terminala, a sterowanie powr�ci do bash. U�ytkownik mo�e nast�pnie zmienia� stan takiego zadania, pos�uguj�c si� poleceniem bg do kontynuacji zadania w tle, fg do kontynuacji na pierwszym planie lub poleceniem kill do zabicia zadania. ^Z dzia�a natychmiast i ma efekt uboczny: powoduje odrzucenie oczekuj�cego wyj�cia i wprowadzonych, a nieprzetworzonych naci�ni�� klawiszy (typeahead).

Istnieje kilka sposob�w wskazywania zadania w pow�oce. Znak % poprzedza nazw� zadania. Zadanie numer n mo�na wskaza� jako %n. Zadanie mo�e by� te� okre�lone przez u�ycie przedrostka nazwy u�ytej do jego uruchomienia lub pod�a�cucha, jaki wyst�puje w jego wierszu polece�. Na przyk�ad, %ce odnosi si� do zatrzymanego zadania ce. Je�li przedrostek pasuje do wi�cej ni� jednego zadania, bash zg�asza b��d. Z drugiej strony, u�ycie %?ce, wskazuje na zadanie zawieraj�ce pod�a�cuch ce w swym wierszu polece�. Je�eli �a�cuch pasuje do wi�cej ni� jednego zadania, bash zg�asza b��d. Symbole %% i %+ okre�laj� rozumiane przez pow�ok� bie��ce zadanie, b�d�ce ostatnim zadaniem zatrzymanym, gdy by�o na pierwszym planie lub uruchomionym w tle. Do poprzedniego zadania mo�na odwo�ywa� si� przy pomocy %-. W wyj�ciu odnosz�cym si� do zada� (np. wyj�cie polecenia jobs), bie��ce zadanie jest zawsze zaznaczone znakiem +, a zadanie poprzednie -.

Do przywr�cenia zadania na pierwszy plan mo�na pos�u�y� si� po prostu jego nazw�: %1 jest synonimem dla ,,fg %1'', przywracaj�cego zadanie 1 z t�a na pierwszy plan. Podobnie, ,,%1 &'' wznawia zadanie 1 w tle, r�wnowa�nie do ,,bg %1''''.

Pow�oka natychmiast dowiaduje si� czy zadanie zmieni�o stan. Normalnie, bash czeka ze zg�oszeniem zmian do momentu, gdy ma wy�wietli� zach�t�, by nie przerywa� innego wyj�cia. Je�eli w��czono opcj� -b wbudowanego polecenia set, bash zg�asza takie zmiany natychmiast. Dla ka�dego ko�cz�cego prac� procesu potomnego wykonywana jest ewentualna pu�apka przechwytuj�ca SIGCHLD.

Je�eli wykonano pr�b� zako�czenia pracy bash przy istniej�cych zatrzymanych zadaniach, pow�oka wypisuje komunikat ostrzegawczy. Mo�na w�wczas pos�u�y� si� poleceniem jobs do sprawdzenia ich stanu. Je�eli wykonywana jest druga pr�ba zako�czenia pracy bez wyst�pienia wtr�conego mi�dzy nie polecenia, pow�oka nie wypisuje kolejnego ostrze�enia a zatrzymane zadania s� przerywane.

ZACH�TA POW�OKI

Przy wykonywaniu interaktywnym bash wy�wietla g��wny symbol zach�ty (primary prompt) PS1 kiedy jest gotowa na odczyt polecenia, za� wt�rn� (secondary) zach�t� PS2 kiedy potrzebuje wi�cej danych z wej�cia do uzupe�nienia polecenia. Bash pozwala na dostosowywanie tych �a�cuch�w zach�ty poprzez wstawianie pewnej ilo�ci znak�w specjalnych rozpoczynaj�cych si� odwrotnym uko�nikiem, kt�re s� dekodowane jak nast�puje:

\a: znak dzwonka ASCII (07)
\d: data w formacie "Dzie�Tyg Miesi�c Dzie�" format (np., "Tue May 26")
\e: znak escape ASCII (033)
\h: nazwa hosta do pierwszej kropki `.'
\H: nazwa hosta
\j: liczba zada� aktualnie obs�ugiwanych przez pow�ok�
\l: g��wna cz�� nazwy urz�dzenia terminala pow�oki
: znak nowej linii
\r: powr�t karetki
\s: nazwa pow�oki, g��wna cz�� nazwy $0 (fragment wyst�puj�cy po ostatnim uko�niku)
\t: bie��cy czas w formacie 24-godzinnym GG:MM:SS
\T: bie��cy czas w formacie 12-godzinnym GG:MM:SS
\@: bie��cy czas w 12-godzinnym formacie am/pm
\A: bie��cy czas w 24-godzinnym formacie GG:MM
\u: nazwa bie��cego u�ytkownika (username)
\v: wersja programu bash (np. 2.00)
\V: wydanie bash, wersja+poziom �at (np., 2.00.0)
\w: bie��cy katalog roboczy
\W: g��wna cz�� nazwy bie��cego katalogu roboczego
\!: numer tego polecenia w historii
\#: numer polecenia tego polecenia
\$: Je�eli efektywnym UID jest 0, to #, w przeciwnym razie $
\nnn: znak odpowiadaj�cy szesnastkowej liczbie nnn
\\: odwrotny uko�nik
\[: pocz�tek sekwencji znak�w niedrukowalnych, kt�ra mo�e s�u�y� do osadzenia w zach�cie sekwencji steruj�cych terminalem
\]: koniec sekwencji znak�w niedrukowalnych

Numer polecenia i numer w historii s� zwykle r�ne: numer polecenia w historii jest jego pozycj� na li�cie historii, kt�ra mo�e obejmowa� polecenia odtworzone z pliku historii (zobacz poni�ej HISTORIA), podczas gdy numer polecenia jest pozycj� w sekwencji polece� wykonanych w obecnej sesji pow�oki. Po zdekodowaniu, �a�cuch jest interpretowany poprzez interpretacj� parametr�w, podstawianie wynik�w polece�, interpretacj� wyra�e� arytmetycznych, interpretacj� �a�cuch�w i usuwanie cytowa�, zgodnie z warto�ci� opcji promptvars pow�oki (zobacz opis polecenia shopt w sekcji WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI poni�ej).

READLINE

Jest to biblioteka obs�uguj�ca odczytywanie wej�cia podczas pos�ugiwania si� pow�ok� interaktywn�, chyba �e przy wywo�aniu pow�oki podano opcj� --noediting. Domy�lnie, polecenia edycji wiersza s� podobne do wyst�puj�cych w emacsie. Dost�pny jest tak�e interfejs edycji wiersza w stylu vi. By wy��czy� edycj� wiersza po uruchomieniu pow�oki, u�yj opcji +o emacs lub +o vi wbudowanego polecenia set (zobacz WBUDOWANE POLECENIA POW�OKI poni�ej).

Notacja Readline

W tej sekcji, do zapisu naci�ni�� klawiszy u�ywana jest notacja w stylu emacsa. Klawisze kontrolne zapisywane s� jako C-klawisz, np., C-n oznacza Control-N. Podobnie, meta klawisze zapisywane s� jako M-klawisz, zatem M-x oznacza Meta-X. (Na klawiaturach bez klawisza meta M-x oznacza ESC x, tj. naci�nij klawisz Escape a nast�pnie klawisz x. Czyni to ESC the przedrostkiem meta (meta prefix). Kombinacja M-C-x oznacza ESC-Control-x, lub naci�nij klawisz Escape, nast